భారత్–గల్ఫ్ దేశాల మధ్య స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందంపై కీలక చర్చలు.. తదుపరి దశలపై సమీక్ష

రియాద్‌లో కీలక భేటీ

భారత్–GCC సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేసే మార్గాలపై చర్చించేందుకు భారత రాయబారి విపుల్, GCC సెక్రటరీ జనరల్ జాసెమ్ మొహమ్మద్ అల్‌బుదైవీ ఆదివారం రియాద్‌లో సమావేశమయ్యారు.

ఇరు పక్షాలు ద్వైపాక్షిక సహకారం, ప్రాంతీయ పరిణామాలు, అంతర్జాతీయ అంశాలపై అభిప్రాయాలను పంచుకున్నారు.

FTA చర్చల పురోగతిపై సమీక్ష

సమావేశంలో ప్రధాన అంశంగా భారత్–GCC స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం నిలిచింది.

2026 ఫిబ్రవరిలో FTA చర్చలను ప్రారంభించేందుకు అవసరమైన Terms of Referenceపై ఇరు పక్షాలు సంతకం చేశాయి. ఈ ఒప్పందం వస్తువులు, సేవల వాణిజ్యాన్ని పెంచడంతో పాటు పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం, ఉపాధి అవకాశాలను విస్తరించడం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.

సెప్టెంబర్‌లో మంత్రితల సమావేశం

భారత్–GCC మధ్య మంత్రితల సమావేశం సెప్టెంబర్‌లో జరగనుంది.

రియాద్ సమావేశంలో ఈ భేటీకి సంబంధించిన సన్నాహాలను కూడా ఇరు పక్షాలు సమీక్షించాయి. FTA చర్చల్లో తదుపరి దశలకు ఈ సమావేశం మరింత రాజకీయ, విధానపరమైన ఊతం ఇచ్చే అవకాశం ఉంది.

జూన్‌లో చర్చలకు తాత్కాలిక విరామం

భారత్–GCC FTA చర్చలు ఫిబ్రవరిలో పునఃప్రారంభమైనప్పటికీ, పశ్చిమాసియాలో నెలకొన్న సంక్షోభం కారణంగా జూన్‌లో చర్చలకు తాత్కాలిక అంతరాయం ఏర్పడింది.

తాజా సమావేశం ద్వారా వాణిజ్య చర్చలను మళ్లీ ముందుకు తీసుకెళ్లే ప్రయత్నాలు వేగం పుంజుకున్నాయి.

GCC అంటే ఏమిటి?

GCCలో మొత్తం ఆరు దేశాలు ఉన్నాయి:

• బహ్రెయిన్

• కువైట్

• ఒమన్

• ఖతార్

• సౌదీ అరేబియా

• యునైటెడ్ అరబ్ ఎమిరేట్స్

1981లో ఏర్పడిన GCC రాజకీయ, ఆర్థిక, భద్రతా సహకారానికి కీలకమైన ప్రాంతీయ సమాఖ్యగా ఉంది.

భారత్‌కు GCC ఎందుకు కీలకం?

GCC భారత్‌కు అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వామ్య సమూహంగా ఉంది.

2024-25లో భారత్–GCC ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం సుమారు $178.56 బిలియన్లకు చేరింది. ఇది భారత్ మొత్తం ప్రపంచ వాణిజ్యంలో దాదాపు 15.42% వాటాను కలిగి ఉంది.

ఆ కాలంలో భారత్ GCC దేశాలకు సుమారు $56.87 బిలియన్ల విలువైన ఎగుమతులు చేయగా, దిగుమతులు $121.68 బిలియన్లకు చేరాయి.

ఏ వస్తువుల వాణిజ్యం ఎక్కువ?

భారత్ నుంచి GCC దేశాలకు ప్రధానంగా:

• ఇంజినీరింగ్ ఉత్పత్తులు

• బియ్యం

• వస్త్రాలు

• యంత్రాలు

• రత్నాలు, ఆభరణాలు

ఎగుమతి అవుతున్నాయి.

GCC నుంచి భారత్ ప్రధానంగా ముడిచమురు, LNG, పెట్రోకెమికల్స్, బంగారం దిగుమతి చేసుకుంటోంది.

పెట్టుబడులకు కూడా ప్రాధాన్యం

GCC దేశాలు భారత్‌కు ముఖ్యమైన పెట్టుబడి వనరుగా కూడా ఉన్నాయి.

2025 సెప్టెంబర్ నాటికి GCC దేశాల నుంచి భారత్‌లోకి వచ్చిన సమీకృత పెట్టుబడులు $31.14 బిలియన్లకు పైగా ఉన్నట్లు అధికారిక గణాంకాలు వెల్లడిస్తున్నాయి.

భారతీయ ప్రవాసుల ప్రాధాన్యం

గల్ఫ్ ప్రాంతం భారతీయ ప్రవాసులకు కూడా అత్యంత కీలకమైన ప్రాంతం.

GCC దేశాల్లో దాదాపు 1 కోటి మంది భారతీయులు నివసిస్తున్నట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. వీరి నుంచి భారత్‌కు వచ్చే రెమిటెన్సులు దేశ ఆర్థిక వ్యవస్థకు ముఖ్యమైన ఆదాయ వనరుగా ఉన్నాయి.

ఇప్పటికే UAE, Omanతో వాణిజ్య ఒప్పందాలు

GCC స్థాయిలో చర్చలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ, భారత్ ఇప్పటికే కొన్ని సభ్య దేశాలతో ప్రత్యేక వాణిజ్య ఒప్పందాలను అమలు చేస్తోంది.

UAEతో వాణిజ్య ఒప్పందం అమల్లో ఉండగా, ఒమన్‌తో Comprehensive Economic Partnership Agreement (CEPA) కుదిరింది.

ముగింపు

భారత్–GCC స్వేచ్ఛా వాణిజ్య ఒప్పందం చర్చలను వేగవంతం చేసేందుకు ఇరు పక్షాలు తదుపరి దశలపై సమీక్ష జరిపాయి.

రియాద్‌లో జరిగిన తాజా సమావేశంలో FTA చర్చల పురోగతి, భారత్–GCC సంబంధాల బలోపేతం, ప్రాంతీయ పరిణామాలు, సెప్టెంబర్ మంత్రితల సమావేశానికి సన్నాహాలపై చర్చించారు.

$178 బిలియన్లకు పైగా ద్వైపాక్షిక వాణిజ్యం, భారీ పెట్టుబడులు, దాదాపు 1 కోటి మంది భారతీయ ప్రవాసుల కారణంగా GCCతో వాణిజ్య ఒప్పందం భారత్‌కు వ్యూహాత్మకంగా, ఆర్థికంగా ఎంతో కీలకంగా మారింది.