ప్రపంచంలోనే అత్యంత క్లిష్టమైన పర్యావరణ శుద్ధి కార్యక్రమాల్లో ఒకటిగా భావిస్తున్న హాన్ఫోర్డ్ అణు వ్యర్థాల శుద్ధి ప్రాజెక్ట్ను అమెరికా ప్రారంభించింది.
వాషింగ్టన్ రాష్ట్రంలోని హాన్ఫోర్డ్ అణు కేంద్రంలో రెండో ప్రపంచ యుద్ధం, అనంతరం శీతల యుద్ధం (Cold War) సమయంలో ప్లూటోనియం ఉత్పత్తి కారణంగా ఏర్పడిన 5.6 కోట్ల గ్యాలన్ల రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలు దశాబ్దాలుగా 177 భూగర్భ ట్యాంకుల్లో నిల్వ ఉన్నాయి. ఈ ట్యాంకులు పాతబడటంతో వ్యర్థాలు లీక్ అయ్యే ప్రమాదం ఉందనే ఆందోళనలు చాలా కాలంగా వ్యక్తమవుతున్నాయి.
ఈ సమస్యకు పరిష్కారంగా శాస్త్రవేత్తలు 'విట్రిఫికేషన్ (Vitrification)' అనే అత్యాధునిక సాంకేతికతను ఉపయోగిస్తున్నారు. ఇందులో రేడియోధార్మిక వ్యర్థాలను ప్రత్యేక గాజు పదార్థాలతో కలిపి అత్యధిక ఉష్ణోగ్రత వద్ద కరిగిస్తారు. అనంతరం ఆ ద్రవాన్ని ప్రత్యేక స్టెయిన్లెస్ స్టీల్ కంటైనర్లలో నింపి చల్లబరచడంతో అది గట్టి గాజు రూపంలోకి మారుతుంది.
ఈ విధానంతో రేడియోధార్మిక పదార్థాలు వేల సంవత్సరాల పాటు సురక్షితంగా నిల్వ ఉండే అవకాశం ఉందని శాస్త్రవేత్తలు చెబుతున్నారు. అంతేకాకుండా, భూమి, భూగర్భ జలాలు కలుషితం అయ్యే ప్రమాదం కూడా గణనీయంగా తగ్గుతుందని నిపుణులు పేర్కొంటున్నారు.
అధికారుల వివరాల ప్రకారం, ఈ ప్లాంట్ ద్వారా రోజుకు సుమారు 4.2 మెట్రిక్ టన్నుల గాజు ఉత్పత్తి చేయనున్నారు. ఎన్నో సంవత్సరాల సాంకేతిక, ఆర్థిక, పరిపాలనా సవాళ్ల తర్వాత ఈ ప్రాజెక్టు అమలు దశకు చేరుకోవడం అమెరికాకు ఒక కీలక మైలురాయిగా భావిస్తున్నారు.
పర్యావరణ పరిరక్షణ, అణు వ్యర్థాల సురక్షిత నిర్వహణలో ఈ ప్రాజెక్టు ప్రపంచానికి ఆదర్శంగా నిలుస్తుందని నిపుణులు అభిప్రాయపడుతున్నారు.
