ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలను మరింత విస్తరిస్తున్న నేపథ్యంలో చైనా తన ఆర్థిక, వాణిజ్య ప్రయోజనాలను కాపాడుకునేందుకు అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటామని స్పష్టం చేసింది. వాషింగ్టన్ విధిస్తున్న ఏకపక్ష ఆంక్షలను బీజింగ్ తీవ్రంగా వ్యతిరేకించింది.
అమెరికా తాజాగా ఇరాన్కు సంబంధించిన దాదాపు 60 సంస్థలు, వ్యక్తులు, వ్యాపార నెట్వర్క్లపై ఆంక్షలు విధించింది. ఇరాన్ చమురు ఆదాయం, ఆయుధాల కొనుగోళ్లు, సున్నితమైన సాంకేతికత, సైబర్ కార్యకలాపాలకు సహకరిస్తున్న నెట్వర్క్లను లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు అమెరికా తెలిపింది.
ఈ చర్యల్లో చైనా, హాంకాంగ్కు చెందిన కొన్ని సంస్థలు కూడా ఉండటంతో బీజింగ్ స్పందించింది. ఇరాన్తో చైనా నిర్వహించే సాధారణ వాణిజ్య, ఆర్థిక సహకారాన్ని అమెరికా ఏకపక్ష చర్యలతో అడ్డుకోవడం సరికాదని చైనా విదేశాంగ శాఖ పేర్కొంది.
చైనా విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి లిన్ జియాన్ మాట్లాడుతూ, ఇతర దేశాలపై ఏకపక్షంగా విధించే ఆంక్షలను బీజింగ్ వ్యతిరేకిస్తుందని తెలిపారు. ఇరాన్తో చైనా సంబంధాలు అంతర్జాతీయ చట్టాల పరిధిలోనే కొనసాగుతున్నాయని ఆయన స్పష్టం చేశారు.
ఇరాన్ చమురు వ్యాపారంలో చైనాకు కీలకమైన పాత్ర ఉంది. ఇరాన్ ముడి చమురుకు చైనా అతిపెద్ద మార్కెట్లలో ఒకటిగా కొనసాగుతోంది. దీంతో ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలు కఠినతరం కావడం చైనా కంపెనీలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
అమెరికా మాత్రం ఇరాన్కు ఆర్థికంగా సహకరిస్తున్న సంస్థలపై ఒత్తిడిని పెంచుతోంది. ఆంక్షలను తప్పించుకునేందుకు ఉపయోగిస్తున్న ఆర్థిక మార్గాలు, షిప్పింగ్ నెట్వర్క్లు, మధ్యవర్తులను గుర్తించి చర్యలు తీసుకోవడం వాషింగ్టన్ వ్యూహంలో భాగంగా మారింది.
ఇరాన్తో చైనా సంబంధాలు కేవలం చమురు కొనుగోళ్లకే పరిమితం కావు. రెండు దేశాల మధ్య వాణిజ్యం, పెట్టుబడులు, మౌలిక వసతులు, ఇంధనం వంటి రంగాల్లోనూ సంబంధాలు ఉన్నాయి. అందువల్ల అమెరికా ఆంక్షల పరిధి పెరిగే కొద్దీ చైనా ప్రయోజనాలను రక్షించుకోవాల్సిన అవసరం బీజింగ్కు మరింత పెరుగుతోంది.
చైనా వైఖరి అమెరికా-చైనా సంబంధాల్లో మరో సమస్యను కూడా ముందుకు తెచ్చింది. ఇప్పటికే వాణిజ్యం, సాంకేతికత, భద్రత వంటి అంశాలపై ఇరు దేశాల మధ్య విభేదాలు ఉన్నాయి. ఇరాన్ విషయంలో అమెరికా ఆంక్షలు మరింత విస్తరించడం ఆ సంబంధాల్లో అదనపు ఒత్తిడికి దారితీయవచ్చు.
అయితే చైనా అమెరికాతో ప్రత్యక్ష ఘర్షణకు వెళ్లకుండా తన ప్రయోజనాలను కాపాడుకునే ప్రయత్నం చేస్తోంది. ఇరాన్తో చట్టబద్ధమైన వాణిజ్యాన్ని కొనసాగించడం, అదే సమయంలో అమెరికా ఆంక్షల ప్రభావాన్ని తగ్గించేందుకు ప్రత్యామ్నాయ మార్గాలను అన్వేషించడం బీజింగ్కు కీలకంగా మారింది.
మరోవైపు, ఇరాన్పై ఒత్తిడి పెంచడం ద్వారా ఆ దేశ ఆదాయ వనరులను తగ్గించడమే అమెరికా లక్ష్యంగా కనిపిస్తోంది. అయితే చైనా వంటి కీలక వాణిజ్య భాగస్వాములు ఇరాన్తో సంబంధాలను కొనసాగిస్తే, ఆంక్షల ప్రభావం ఎంతవరకు ఉంటుందన్నది ప్రశ్నగా మారుతోంది.
ప్రస్తుతం ఇరాన్పై అమెరికా చర్యలు, చైనా స్పందన రెండూ మధ్యప్రాచ్య రాజకీయాలను దాటి ప్రపంచ వాణిజ్యం, చమురు మార్కెట్లు, అమెరికా-చైనా సంబంధాలపై ప్రభావం చూపే అంశాలుగా మారాయి.
