దక్షిణ ఇరాన్లో అమెరికా దాడులు
అమెరికా సైన్యం ఇరాన్ దక్షిణ తీర ప్రాంతంలోని అనేక సైనిక లక్ష్యాలపై దాడులు చేసినట్లు తెలిపింది. ఇరాన్లోని కుహెస్టక్ ప్రాంతంలో వివాహ వేడుక జరుగుతున్న ఇంటిపై కూడా దాడి జరిగిందని ఇరాన్ ఆరోపించింది.
ఇరాన్ విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి ఎస్మాయిల్ బఘాయీ ప్రకారం, ఈ ఘటనలో కనీసం నలుగురు మరణించగా, 68 మందికి పైగా గాయపడ్డారు. మృతుల్లో చిన్నారి కూడా ఉన్నట్లు ఇరాన్ అధికారులు తెలిపారు. అయితే అమెరికా సెంట్రల్ కమాండ్ మాత్రం పౌరులను లక్ష్యంగా చేసుకోబోమని స్పష్టం చేసింది.
ఇరాన్లో 18 మందికి పైగా మృతి
కుహెస్టక్తో పాటు ఇరాన్లోని పలు తీర ప్రాంతాల్లో పేలుళ్లు సంభవించినట్లు సమాచారం. కోనారక్, బందర్ అబ్బాస్, జాస్క్, అసలుయే, క్వెషమ్ ఐలాండ్ వంటి ప్రాంతాల్లో కూడా దాడుల ప్రభావం కనిపించింది.
ఖుజెస్తాన్ ప్రావిన్స్లోని అహ్వాజ్, అఘాజారీ సమీప ప్రాంతాలపై కూడా క్షిపణి దాడులు జరిగినట్లు ఇరాన్ అధికారిక మీడియా తెలిపింది. అక్కడ మూడు ప్రాంతాల్లో ఏడుగురు మరణించగా, మరో ఎనిమిది మంది గాయపడ్డారు. మొత్తంగా ఇరాన్లో కనీసం 18 మంది మరణించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి.
ఇరాన్ ప్రతిదాడులు ఎక్కడ?
అమెరికా దాడులకు ప్రతిగా తమ బలగాలు అమెరికా స్థావరాలు, ఆస్తులపై దాడులు చేశాయని ఇరాన్ సైన్యం ప్రకటించింది.
జోర్డాన్లోని ప్రిన్స్ హసన్ ఎయిర్బేస్, అమెరికా మెరైన్ స్థావరాన్ని లక్ష్యంగా చేసుకుని భారీ బాలిస్టిక్ క్షిపణి దాడులు చేసినట్లు ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ ప్రకటించింది. బహ్రెయిన్లో అమెరికా బలగాలకు ఆతిథ్యం ఇస్తున్న షేక్ ఇసా ఎయిర్బేస్ను కూడా లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు తెలిపింది.
కువైట్లోని అలీ అల్ సేలెమ్ ఎయిర్బేస్కు సంబంధించిన కమాండ్ సెంటర్, అమెరికా కమాండర్ నివాసాన్ని కూడా లక్ష్యంగా చేసుకున్నట్లు ఇరాన్ పేర్కొంది. ఇరాక్లోని ఎర్బిల్ ప్రాంతంలోని అమెరికా సదుపాయాలపై క్షిపణులు, డ్రోన్లతో దాడి చేసినట్లు తెలిపింది.
కువైట్, జోర్డాన్ స్పందన
ఇరాన్ దాడులను కువైట్ వైమానిక రక్షణ వ్యవస్థలు అడ్డుకున్నట్లు కువైట్ ప్రకటించింది. అయితే ఈ ఘటనల్లో ప్రాణనష్టం జరిగినట్లు వెంటనే ఎలాంటి సమాచారం వెల్లడించలేదు.
జోర్డాన్ సైన్యం ప్రకారం, తమ గగనతలంలోకి ప్రవేశించిన 13 ఇరానియన్ బాలిస్టిక్ క్షిపణుల్లో 10ను రక్షణ వ్యవస్థలు అడ్డుకుని ధ్వంసం చేశాయి. మిగిలిన మూడు మారుమూల ప్రాంతాల్లో పడిపోయాయని, ఎలాంటి ప్రాణనష్టం జరగలేదని తెలిపింది.
హోర్ముజ్ జలసంధే ప్రధాన కారణం
తాజా ఘర్షణకు కేంద్రంగా స్ట్రెయిట్ ఆఫ్ హోర్ముజ్ నిలిచింది. ప్రపంచంలోని కీలక ఇంధన రవాణా మార్గాల్లో ఒకటైన ఈ జలసంధిపై ఇరాన్ ఆంక్షలు కొనసాగిస్తున్న నేపథ్యంలో అమెరికా దానిపై నియంత్రణ పెంచేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది.
వాషింగ్టన్ ఇరాన్ విధించిన ఆంక్షలను ఎలాంటి షరతులు లేకుండా తొలగించాలని కోరుతుండగా, ఇరాన్ మాత్రం అమెరికా తమ నౌకాశ్రయాలపై విధించిన నావికా దిగ్బంధాన్ని తొలగించాలని డిమాండ్ చేస్తోంది.
ఈ అంశంపై చర్చలు నిలిచిపోవడంతో సైనిక ఉద్రిక్తత మళ్లీ పెరిగింది.
చర్చలకు బ్రేక్.. ఉద్రిక్తతకు ఊతం
ఇరాన్ అధ్యక్షుడు మసౌద్ పెజెష్కియాన్ మాట్లాడుతూ, అమెరికా జూన్లో కుదిరిన అవగాహన ఒప్పందంలోని నిబంధనలకు తిరిగి వస్తే తమ దేశం కూడా అదే మార్గంలో స్పందించేందుకు సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు.
అయితే ఆ ఒప్పందం ఆగస్టు 17న ముగిసిపోయింది. అప్పటి నుంచి ఇరు దేశాల మధ్య దౌత్యపరమైన ప్రతిష్ఠంభన కొనసాగుతోంది.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ మాత్రం ఇరాన్ను తిరిగి చర్చల బల్లపైకి తీసుకురావడానికి తాము ప్రయత్నించడం లేదని స్పష్టం చేశారు. హోర్ముజ్పై తమకు మెరుగైన స్థితి ఉందని, ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థ తీవ్ర ఒత్తిడిలో ఉందని ఆయన వ్యాఖ్యానించారు.
ప్రాంతీయ యుద్ధ భయం
తాజా దాడులు ఒక్కసారి జరిగిన ఘటనగా ముగిసిపోకపోవచ్చని భద్రతా నిపుణులు హెచ్చరిస్తున్నారు. ఇరాన్, అమెరికా మధ్య సైనికంగా వివాదం పూర్తిగా పరిష్కారం కాలేదని, ఇరువైపులా మళ్లీ మళ్లీ దాడులకు దారితీసే పరిస్థితులు ఉన్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
ముఖ్యంగా హోర్ముజ్ జలసంధిపై నియంత్రణ, వాణిజ్య నౌకల రాకపోకలు, ఇంధన సరఫరాల భద్రత వంటి అంశాలు పరిష్కారం కాకపోతే ఈ తరహా ఘర్షణలు పునరావృతమయ్యే అవకాశం ఉంది.
ప్రపంచ ఇంధన మార్కెట్లపై ప్రభావం
హోర్ముజ్ జలసంధి ప్రపంచ ఇంధన రవాణాకు కీలక మార్గం కావడంతో అక్కడ ఏర్పడే ఏదైనా దీర్ఘకాలిక అంతరాయం అంతర్జాతీయ చమురు, గ్యాస్ మార్కెట్లపై ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
ఇప్పటికే ఇరాన్పై అమెరికా ఆర్థిక ఆంక్షలు పెరిగిన నేపథ్యంలో తాజా సైనిక దాడులు దౌత్యపరమైన పరిష్కారాన్ని మరింత కష్టతరం చేసే ప్రమాదం ఉంది.
ముగింపు
అమెరికా, ఇరాన్ మధ్య తాజా దాడులు నెలకు పైగా కాలంలో జరిగిన అత్యంత తీవ్రమైన ఘర్షణగా మారాయి. దక్షిణ ఇరాన్లో అమెరికా దాడులు, అనంతరం జోర్డాన్, బహ్రెయిన్, కువైట్, ఇరాక్లో ఇరాన్ ప్రతిదాడులు పరిస్థితిని మరింత ఉద్రిక్తంగా మార్చాయి.
హోర్ముజ్ జలసంధిపై ఇరు దేశాల మధ్య విభేదాలు, నిలిచిపోయిన చర్చలు, పెరుగుతున్న సైనిక చర్యలు కొనసాగితే పశ్చిమ ఆసియాలో మరోసారి విస్తృత యుద్ధ ప్రమాదం పెరగవచ్చు.
