ఇరాన్ యుద్ధం ప్రభావం కేవలం యుద్ధభూమి లేదా మధ్యప్రాచ్య ప్రాంతానికే పరిమితం కాకపోవచ్చని, కీలక మౌలిక వసతులపై సైబర్ దాడుల రూపంలో ప్రపంచంలోని ఇతర దేశాలకూ ముప్పు పెరుగుతోందని తాజా పరిణామాలు సూచిస్తున్నాయి.
బ్రిటన్లోని ఒక విద్యుత్ కేంద్రంపై జరిగిన సైబర్ దాడి కారణంగా ఆ ప్లాంట్ నాలుగు రోజుల పాటు ఆఫ్లైన్లోకి వెళ్లినట్లు మీడియా నివేదికలు వెల్లడించాయి. ఈ ఘటనతో బ్రిటన్ మొత్తం విద్యుత్ వ్యవస్థకు ముప్పు ఏర్పడలేదని ప్రభుత్వం స్పష్టం చేసినప్పటికీ, చిన్న స్థాయి మౌలిక వసతులపై దాడులు కూడా భవిష్యత్తులో మరింత పెద్ద ప్రమాదాలకు సంకేతంగా చూడాల్సిన అవసరం ఉందనే చర్చ మొదలైంది.
ఇదే సమయంలో అమెరికాలోని కనీసం 12 రాష్ట్రాల్లో నీరు, మురుగునీటి వ్యవస్థలు సైబర్ దాడులను ఎదుర్కొన్నట్లు సమాచారం. మిన్నెసోటాలోనే 30కి పైగా కమ్యూనిటీ వాటర్ సిస్టమ్స్ ప్రభావితమైనట్లు పేర్కొన్నారు. జార్జియాలో జరిగిన ఒక ఘటనలో నీటి ఒత్తిడి తగ్గడంతో ప్రజలకు నీటిని మరిగించి ఉపయోగించాలనే హెచ్చరిక కూడా జారీ చేయాల్సి వచ్చింది.
ఈ దాడుల వెనుక ఇరాన్ ఉందని అమెరికా ప్రభుత్వం బహిరంగంగా ఆరోపించలేదు. అయితే ఇరాన్ రివల్యూషనరీ గార్డ్ కార్ప్స్తో సంబంధం ఉన్నట్లు భావిస్తున్న హ్యాకర్ గ్రూప్ కార్యకలాపాలపై నివేదికలు దృష్టి సారించాయి. ఈ పరిణామాలు సైబర్ భద్రతకు సంబంధించిన ముప్పు స్వరూపం మారుతున్నదనే సంకేతాన్ని ఇస్తున్నాయి.
ఇప్పటివరకు సైబర్ దాడులపై ప్రజల్లో ప్రధానంగా డేటా దొంగతనం, పాస్వర్డ్ల చోరీ, బ్యాంకు ఖాతాలపై దాడులు లేదా కంప్యూటర్ వ్యవస్థలను లాక్ చేయడం వంటి అంశాలపై అవగాహన ఉండేది. అయితే కీలక మౌలిక వసతులపై దాడులు భిన్నమైన ప్రమాదాన్ని సృష్టిస్తాయి. ఎందుకంటే వాటి వెనుక ఉన్న డిజిటల్ వ్యవస్థలు నేరుగా భౌతిక ప్రపంచంలోని పరికరాలను, సేవలను నియంత్రిస్తాయి.
విద్యుత్ ఉత్పత్తి, నీటి సరఫరా, మురుగునీటి శుద్ధి, రవాణా, టెలికమ్యూనికేషన్లు వంటి సేవలు సమాజం సాధారణంగా పనిచేయడానికి అత్యవసరం. వీటన్నింటిలోనూ డిజిటల్ టెక్నాలజీ పాత్ర పెరుగుతోంది. అదే సమయంలో ఈ అనుసంధానం సైబర్ దాడులకు కొత్త మార్గాలను కూడా సృష్టిస్తోంది.
అమెరికా అధికారులు ఇరాన్కు అనుబంధంగా ఉన్న సైబర్ కార్యకర్తలు ఇంటర్నెట్కు అనుసంధానమైన ప్రోగ్రామబుల్ లాజిక్ కంట్రోలర్లను (PLCs) లక్ష్యంగా చేసుకునే ప్రయత్నాలపై ప్రత్యేకంగా హెచ్చరించారు. పారిశ్రామిక పరికరాలు, ప్రక్రియలను నియంత్రించడంలో వీటికి కీలక పాత్ర ఉంటుంది. నీరు, ఇంధనం, ప్రభుత్వ సేవలకు సంబంధించిన వ్యవస్థల్లో ఇలాంటి కార్యకలాపాలను అధికారులు గుర్తించినట్లు పేర్కొన్నారు.
సైబర్ యుద్ధంలో భౌగోళిక దూరం కూడా అంతగా రక్షణ ఇవ్వదు. ఒక దేశం మధ్యప్రాచ్యానికి వేల కిలోమీటర్ల దూరంలో ఉన్నప్పటికీ, దాని మౌలిక వసతులు దాడికి లక్ష్యంగా మారవచ్చు. ఆ దేశం ఎవరితో రాజకీయ సంబంధాలు కలిగి ఉంది, ఏ టెక్నాలజీని ఉపయోగిస్తోంది, ఏ సరఫరాదారులపై ఆధారపడుతోంది వంటి అంశాలు దాడికి కారణం కావచ్చు.
అయితే ప్రతి సైబర్ దాడి లక్ష్యం భారీ నష్టం కలిగించడమేనని భావించడం కూడా సరికాదు. దాడి చేసేవారు సమాచారం సేకరించడం, సేవలకు అంతరాయం కలిగించడం, ప్రచారం పొందడం, ఒత్తిడి పెంచడం లేదా తమ సామర్థ్యాన్ని చూపించడం వంటి వివిధ లక్ష్యాలతో వ్యవహరించవచ్చు.
అందుకే చిన్న స్థాయి దాడులను కూడా నిర్లక్ష్యం చేయకూడదు. ఒక చిన్న విద్యుత్ కేంద్రం లేదా నీటి వ్యవస్థపై దాడి వల్ల తక్షణ నష్టం పరిమితంగా ఉన్నప్పటికీ, దాడి చేసినవారు ఆ వ్యవస్థలోకి ప్రవేశించగలిగారన్న విషయం భవిష్యత్తులో మరింత పెద్ద దాడులకు సంబంధించిన సామర్థ్యాన్ని సూచించవచ్చు.
మరో ముఖ్యమైన సమస్య ఏమిటంటే కీలక మౌలిక వసతులు ఒక్కొక్కటి విడిగా పనిచేయవు. విద్యుత్ వ్యవస్థ టెలికమ్యూనికేషన్లు, రవాణా, ఆరోగ్య సేవలు, ఆర్థిక రంగం, పరిశ్రమలకు మద్దతు ఇస్తుంది. నీటి వ్యవస్థలకు విద్యుత్, డిజిటల్ నియంత్రణలు అవసరం. ఒక వ్యవస్థలో ఏర్పడిన అంతరాయం మరో వ్యవస్థకు వ్యాపించే అవకాశం ఉంటుంది.
అందుకే సైబర్ భద్రతలో రక్షణతో పాటు పునరుద్ధరణ సామర్థ్యం కూడా అత్యంత కీలకంగా మారుతోంది. దాడి పూర్తిగా అడ్డుకోవడమే లక్ష్యంగా పెట్టుకోవడం సరిపోదని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
ఒక దాడి భద్రతా వ్యవస్థలను దాటి లోపలికి ప్రవేశించిన తర్వాత సేవలను ఎలా కొనసాగించాలి, ప్రభావిత వ్యవస్థలను ఇతర వ్యవస్థల నుంచి ఎలా వేరు చేయాలి, అవసరమైన చోట మాన్యువల్ నియంత్రణకు ఎలా మారాలి, సేవలను ఎంత త్వరగా పునరుద్ధరించాలి అనే ప్రశ్నలకు ముందుగానే సమాధానాలు సిద్ధంగా ఉండాలి.
అమెరికా FBI ఇప్పటికే సైబర్ దాడులతో ప్రభావితమైన కొన్ని నీటి సంస్థలకు ఆటోమేటెడ్ వ్యవస్థలు దెబ్బతిన్నప్పుడు మాన్యువల్ నియంత్రణలకు ఎలా మారాలో ప్రాక్టీస్ చేయాలని సూచిస్తోంది. సాంకేతిక వ్యవస్థలు విఫలమైనా భౌతిక సేవలను కొనసాగించగలగడం ఎంత ముఖ్యమో ఈ సూచన స్పష్టం చేస్తోంది.
ప్రభుత్వాలు, మౌలిక వసతుల నిర్వాహకులు తమ వ్యవస్థల్లోని బలహీనతలను ఇప్పుడే గుర్తించాల్సిన అవసరం ఉంది. ముఖ్యంగా ఇంటర్నెట్కు అనుసంధానమైన పారిశ్రామిక నియంత్రణ వ్యవస్థలు, సరఫరాదారుల భద్రత, ఇతర అనుసంధానిత నెట్వర్క్లపై సమగ్ర సమీక్ష చేయాల్సి ఉంటుంది.
ఇరాన్ యుద్ధం నేపథ్యంలో వెలుగులోకి వస్తున్న ఈ పరిణామాలు సైబర్ భద్రత అంటే కేవలం వ్యక్తిగత సమాచారం లేదా కంప్యూటర్ డేటాను రక్షించడం మాత్రమే కాదని స్పష్టం చేస్తున్నాయి. విద్యుత్, నీరు, రవాణా వంటి సమాజానికి అవసరమైన భౌతిక సేవలను రక్షించడం కూడా సైబర్ భద్రతలో భాగమే.
కీలక మౌలిక వసతుల్లో బలహీనతలను పెద్ద దాడి జరిగిన తర్వాత గుర్తించడం చాలా ఆలస్యం అవుతుంది. అందువల్ల ప్రభుత్వాలు, కంపెనీలు ముందుగానే సైబర్ దాడులను ఎదుర్కొనే ప్రణాళికలు, ప్రత్యామ్నాయ నియంత్రణ వ్యవస్థలు, వేగవంతమైన పునరుద్ధరణ విధానాలను సిద్ధం చేసుకోవాల్సిన అవసరం పెరుగుతోంది.
