భారత్ కమోడిటీ డెరివేటివ్స్ మార్కెట్ను మరింత బలోపేతం చేసేందుకు సెక్యూరిటీస్ అండ్ ఎక్స్ఛేంజ్ బోర్డ్ ఆఫ్ ఇండియా (SEBI) కీలక ప్రతిపాదన చేసింది. విదేశీ పోర్ట్ఫోలియో పెట్టుబడిదారులు (FPIs) ఇకపై ముడి చమురు (Crude Oil), సహజ వాయువు (Natural Gas), బంగారం (Gold), వెండి (Silver) వంటి ఫిజికల్ సెటిల్మెంట్ కమోడిటీ డెరివేటివ్స్లో కూడా ట్రేడింగ్ చేయడానికి అనుమతి ఇవ్వాలని ప్రతిపాదించింది.
ప్రస్తుతం విదేశీ పెట్టుబడిదారులు నగదు (Cash) ద్వారా సెటిల్ అయ్యే కమోడిటీ డెరివేటివ్స్లో మాత్రమే ట్రేడింగ్ చేయగలుగుతున్నారు. ఫిజికల్ సెటిల్మెంట్ కాంట్రాక్టుల్లో పాల్గొనడానికి జీఎస్టీ (GST) నమోదు, వస్తువుల భౌతిక డెలివరీ వంటి నిబంధనలు ఉండటంతో వారికి ఇప్పటివరకు అనుమతి లేదు.
ఈ సమస్యలను అధిగమించేందుకు సెబీ కొత్త విధానాన్ని ప్రతిపాదించింది. దీని ప్రకారం, కాంట్రాక్ట్ గడువు ముగియడానికి కనీసం మూడు రోజుల ముందే FPIs తమ పొజిషన్లను ముగించాలి లేదా తదుపరి కాంట్రాక్టుకు మార్చాలి (రోల్ ఓవర్ చేయాలి). అలా చేయకపోతే, వారి ట్రేడింగ్ పొజిషన్లు ఆటోమేటిక్గా గుర్తింపు పొందిన ట్రేడింగ్ సభ్యులకు బదిలీ అవుతాయి. దీంతో విదేశీ పెట్టుబడిదారులు భౌతిక డెలివరీ ప్రక్రియలోకి వెళ్లాల్సిన అవసరం ఉండదు.
ఈ ప్రతిపాదన అమలైతే మార్కెట్లో లిక్విడిటీ పెరగడం, ధరల నిర్ణయం (Price Discovery) మరింత సమర్థవంతంగా మారడం, అలాగే భారత్ కమోడిటీ మార్కెట్లు అంతర్జాతీయ ప్రమాణాలకు చేరువ కావడం వంటి ప్రయోజనాలు ఉంటాయని సెబీ పేర్కొంది.
అమెరికా, చైనా, జపాన్, యూరప్లోని పలు దేశాల్లో విదేశీ పెట్టుబడిదారులు ఇప్పటికే ఇలాంటి ఫిజికల్ సెటిల్మెంట్ కమోడిటీ డెరివేటివ్స్లో ట్రేడింగ్ చేస్తున్నారని, భారత్ కూడా అదే దిశగా అడుగులు వేస్తోందని సెబీ తెలిపింది.
ఈ ప్రతిపాదనలపై సెప్టెంబర్ 1 వరకు ప్రజల అభిప్రాయాలను స్వీకరించనున్నట్లు సెబీ వెల్లడించింది. అనంతరం వచ్చిన సూచనలను పరిశీలించి తుది నిబంధనలను ప్రకటించే అవకాశం ఉంది.
