శ్రీలంక సంగీత ప్రపంచంలో ఓ శకం ముగిసింది

శ్రీలంక సంగీత రంగంలో ఒక ప్రముఖ అధ్యాయం ముగిసింది. దేశంలోని అత్యంత ప్రభావవంతమైన గాయనీమణుల్లో ఒకరైన డాక్టర్ నంద మాలినీ 82 ఏళ్ల వయసులో కన్నుమూశారు. నావలలోని తన నివాసంలో ఆమె మరణించినట్లు శ్రీలంక సింగర్స్ అసోసియేషన్ అధ్యక్షుడు కీర్తి పాస్క్వెల్ ధ్రువీకరించారు.

ఆమె మరణం శ్రీలంక సంగీత, సాంస్కృతిక రంగాల్లో తీవ్ర విషాదాన్ని నింపింది. దాదాపు ఏడు దశాబ్దాల పాటు సాగిన ఆమె సంగీత ప్రస్థానం అనేక తరాల ప్రేక్షకులను ప్రభావితం చేసింది.

చిన్న వయసులోనే సంగీత ప్రయాణం

నంద మాలినీ 1943లో శ్రీలంకలో జన్మించారు. చిన్న వయసులోనే సంగీతంపై ఆసక్తి పెంచుకున్న ఆమె రేడియో కార్యక్రమాల ద్వారా ప్రజలకు పరిచయమయ్యారు.

రేడియో సిలోన్‌లోని బాలల కార్యక్రమం Lama Mandapayaలో పాటలు పాడటం ద్వారా ఆమెకు చిన్న వయసులోనే గుర్తింపు వచ్చింది. అక్కడ ఆమె పాడిన ‘Budu Sadu’ పాట ఆమె తొలి ప్రజాదరణ పొందిన ప్రదర్శనల్లో ఒకటిగా నిలిచింది.

సినీ సంగీతంలోనూ ప్రత్యేక గుర్తింపు

నంద మాలినీ సినీ సంగీత రంగంలోనూ తనదైన ముద్ర వేశారు. 1962లో శ్రీలంక తొలి కలర్ చిత్రంగా గుర్తింపు పొందిన Ranmuthu Duwaలో ఆమె పాట పాడారు.

పండిట్ డబ్ల్యూ. డి. అమరదేవ సంగీత దర్శకత్వంలో ఆమె ఆలపించిన ‘Galana Gangaki Jeevithe’ పాటతో సినీ సంగీతంలోనూ ఆమె ప్రతిభ వెలుగులోకి వచ్చింది.

శాస్త్రీయ సంగీతంలో శిక్షణ

సంగీతంలో మరింత ఉన్నతమైన శిక్షణ కోసం నంద మాలినీ భారత్‌లోని లక్నోలో ఉన్న భాత్ఖండే సంగీత సంస్థలో అభ్యసించారు. అక్కడ ఆమె విశారద అర్హతను పొందారు.

ఈ శిక్షణ ఆమె గాన శైలిని మరింత పరిపక్వం చేసింది. సింహళ సంగీత సంప్రదాయాలతో పాటు భారతీయ శాస్త్రీయ సంగీత ప్రభావం కూడా ఆమె గానంలో కనిపించింది.

సంగీతం ద్వారా సామాజిక స్పృహ

నంద మాలినీ కేవలం వినోదాత్మక గీతాల గాయనిగా మాత్రమే కాకుండా సామాజిక అంశాలను తన సంగీతంలో ప్రతిబింబించిన కళాకారిణిగా గుర్తింపు పొందారు.

మానవ సంబంధాలు, సమాజంలోని సమస్యలు, అన్యాయం, అసమానతలు, ప్రజల ఆశలు, బాధలు వంటి అంశాలు ఆమె పాటల్లో చోటుచేసుకున్నాయి. అందువల్ల ఆమె గానం శ్రీలంక సమాజంలోని వివిధ వర్గాలకు దగ్గరైంది.

‘పవన’తో మరింత బలమైన గుర్తింపు

ఆమె సంగీత ప్రస్థానంలో సామాజిక, రాజకీయ భావాలను ప్రతిబింబించిన ‘Pawana’ వంటి రచనలకు ప్రత్యేక స్థానం ఉంది.

ఆమె సంగీతం కొన్ని సందర్భాల్లో సామాజిక అన్యాయం, అధికార దుర్వినియోగం వంటి అంశాలపై ప్రశ్నలు లేవనెత్తింది. ఈ కారణంగా నంద మాలినీ ఒక గాయని మాత్రమే కాకుండా సామాజిక స్పృహ కలిగిన సాంస్కృతిక స్వరంగా కూడా గుర్తింపు పొందారు.

అనేక గౌరవాలు, పురస్కారాలు

సుదీర్ఘ సంగీత ప్రస్థానంలో నంద మాలినీకి అనేక అవార్డులు, గౌరవాలు లభించాయి.

ఆమెకు 11 సరసవియా అవార్డులు, ఉత్తమ గాయనిగా 8 అధ్యక్ష పురస్కారాలు లభించినట్లు నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి. కళా రంగానికి ఆమె చేసిన సేవలకు గౌరవంగా డాక్టరేట్ కూడా అందుకున్నారు.

దేశవ్యాప్తంగా సంతాపం

నంద మాలినీ మరణంతో శ్రీలంకలోని కళాకారులు, సంగీతకారులు, రాజకీయ నాయకులు, అభిమానులు పెద్ద ఎత్తున సంతాపం వ్యక్తం చేస్తున్నారు.

ఆమె పాటలు అనేక తరాల శ్రీలంక ప్రజల జీవితాల్లో భాగమయ్యాయని పలువురు గుర్తుచేసుకుంటున్నారు. సంగీతం ద్వారా సామాజిక చైతన్యాన్ని వ్యక్తం చేసిన ఆమె ప్రత్యేక స్థానాన్ని సంతాప సందేశాల్లో ప్రస్తావిస్తున్నారు.

మూడు రోజుల జాతీయ సంతాపం

నంద మాలినీకి గౌరవంగా శ్రీలంక ప్రభుత్వం ఆగస్టు 21, 22, 23 తేదీలను మూడు రోజుల జాతీయ సంతాప దినాలుగా ప్రకటించింది.

ఈ సమయంలో ప్రభుత్వ సంస్థల్లో జాతీయ జెండాను సగం అవనతం చేయాలని కూడా ఆదేశించారు. ఇది ఆమెకు దేశం ఇచ్చిన ప్రత్యేక గౌరవానికి సంకేతంగా నిలిచింది.

అభిమానుల చివరి నివాళి

నంద మాలినీ భౌతికకాయాన్ని ప్రజల సందర్శనార్థం నుగెగోడాలోని నంద మాలినీ సంగీత ఆశ్రమంలో ఉంచారు. ఆగస్టు 21 ఉదయం నుంచి ఆగస్టు 22 మధ్యాహ్నం వరకు అభిమానులు, కళాకారులు ఆమెకు చివరి నివాళులు అర్పించే అవకాశం కల్పించారు.

ఆమె అంత్యక్రియలు ఆగస్టు 22 సాయంత్రం బొరెల్లా జనరల్ సిమెట్రీలో నిర్వహించనున్నట్లు ప్రకటించారు.

తరాలు గుర్తుంచుకునే గాత్రం

నంద మాలినీ ప్రత్యేకత ఆమె గాత్రంలో మాత్రమే లేదు. సంగీతాన్ని సామాజిక భావాలను వ్యక్తం చేసే సాధనంగా ఉపయోగించిన తీరు ఆమెను ప్రత్యేకంగా నిలబెట్టింది.

సింహళ సంగీతం, సినీ సంగీతం, శాస్త్రీయ సంగీతం, సామాజిక చైతన్య గీతాలపై ఆమె చూపిన ప్రభావం శ్రీలంక సాంస్కృతిక చరిత్రలో సుదీర్ఘకాలం గుర్తుండే అవకాశం ఉంది.

ముగింపు

నంద మాలినీ మరణంతో శ్రీలంక సంగీత ప్రపంచం ఒక మహత్తర గాత్రాన్ని కోల్పోయింది.

దాదాపు ఏడు దశాబ్దాల పాటు సాగిన ఆమె సంగీత ప్రస్థానం కేవలం పాటలకు మాత్రమే పరిమితం కాలేదు. సమాజం, మానవ సంబంధాలు, ప్రజల భావోద్వేగాలు, సామాజిక సమస్యలకు ఆమె తన గాత్రాన్ని అందించారు.

ఆమె పాటలు, సంగీత వారసత్వం, సాంస్కృతిక ప్రభావం భవిష్యత్ తరాలకు కూడా శ్రీలంక సంగీత చరిత్రలో ఒక ముఖ్యమైన అధ్యాయంగా మిగిలిపోనుంది.