అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్ తీసుకొచ్చిన కొత్త బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ ఆదేశంపై న్యాయపోరాటంలో ఇమ్మిగ్రెంట్ హక్కుల కార్యకర్తలకు తాత్కాలిక ఎదురుదెబ్బ తగిలింది. ఈ ఆదేశాన్ని అమలు చేయకుండా తాత్కాలికంగా అడ్డుకోవాలని కోరిన అభ్యర్థనను అమెరికా ఫెడరల్ న్యాయమూర్తి తిరస్కరించారు.
అయితే ఈ నిర్ణయం ట్రంప్ ఆదేశానికి పూర్తి న్యాయపరమైన ఆమోదం కాదు. న్యాయమూర్తి డెబోరా బోర్డ్మన్ పిటిషనర్లను తాజా ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను నేరుగా సవాలు చేసేలా తమ పిటిషన్ను సవరించాలని ఆదేశించారు.
సవరించిన పిటిషన్ దాఖలైన తర్వాత తాత్కాలిక నిరోధ ఉత్తర్వుపై మరోసారి వాదనలు విని నిర్ణయం తీసుకునే అవకాశం ఉంది.
కొత్త ఆదేశంపై తొలి న్యాయపరీక్ష
ట్రంప్ ఆగస్టు 6, 2026న రెండో బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను జారీ చేశారు.
ఇది ఆయన 2025లో జారీ చేసిన తొలి ఆదేశం కంటే పరిధిలో పరిమితమైనదిగా పేర్కొనబడింది. అయితే అమెరికాలో జన్మించిన కొంతమంది పిల్లలకు పౌరసత్వాన్ని నిరాకరించే ప్రయత్నం మాత్రం కొనసాగుతోంది.
శుక్రవారం వచ్చిన కోర్టు నిర్ణయం ఈ కొత్త ఆదేశానికి ఎదురైన తొలి ప్రధాన న్యాయపరీక్షల్లో ఒకటిగా మారింది.
న్యాయమూర్తి బోర్డ్మన్ ట్రంప్ కొత్త ఆదేశంపై ఆందోళన వ్యక్తం చేస్తూనే, ప్రస్తుత కేసులో దానిని నేరుగా సవాలు చేసేలా పిటిషన్ను సవరించాల్సిన అవసరం ఉందని స్పష్టం చేశారు. ఈ ఆదేశం “అపూర్వమైనది” అని ఆమె వ్యాఖ్యానించారు.
ట్రంప్ రెండో ఆదేశంలో ఏముంది?
ట్రంప్ కొత్త ఆదేశం కొన్ని నిర్దిష్ట వర్గాలకు చెందిన పిల్లలపై దృష్టి పెడుతోంది.
అమెరికా వెలుపల నుంచి వచ్చిన తల్లిదండ్రులు లేదా కొన్ని ప్రత్యేక వర్గాల్లోకి వచ్చే తల్లిదండ్రులకు జన్మించిన పిల్లల పౌరసత్వాన్ని పరిమితం చేసే నిబంధనలు ఇందులో ఉన్నాయి.
“Alien enemies” లేదా “terrorists”గా పరిగణించే వ్యక్తుల పిల్లలకు పౌరసత్వం నిరాకరించే విధానాన్ని ఆదేశం ప్రతిపాదిస్తోంది.
అలాగే బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ పొందే ఉద్దేశంతో వాణిజ్య లావాదేవీ ద్వారా అమెరికాలో ప్రవేశించడం లేదా గర్భిణీ మహిళను ప్రసవం కోసం అమెరికాకు తీసుకురావడం వంటి పరిస్థితులపై కూడా ఆదేశం దృష్టి పెడుతోంది.
అమెరికన్ సమోవా వంటి కొన్ని US territoriesలో ఫెడరల్ చట్టం ద్వారా పౌరసత్వం ఆటోమేటిక్గా లభించని ప్రాంతాలకు సంబంధించిన పిల్లలను కూడా ఆదేశం ప్రత్యేకంగా పేర్కొంటోంది.
బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ అంటే ఏమిటి?
అమెరికాలో బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ భావన ప్రధానంగా US Constitutionలోని 14వ సవరణతో ముడిపడి ఉంది.
ఈ నిబంధన ప్రకారం అమెరికా భూభాగంలో జన్మించిన దాదాపు అన్ని పిల్లలకు, వారి తల్లిదండ్రుల జాతీయత లేదా ఇమ్మిగ్రేషన్ స్థితితో సంబంధం లేకుండా, అమెరికా పౌరసత్వం లభిస్తుంది. కొన్ని పరిమిత మినహాయింపులు ఉన్నాయి.
14వ సవరణ 1868లో అమెరికా సివిల్ వార్ తర్వాత ఆమోదించబడింది. అమెరికాలో బానిసత్వం నుంచి విముక్తి పొందిన ప్రజల పౌర హక్కులను రక్షించడంలో కూడా దీనికి చారిత్రక ప్రాధాన్యం ఉంది.
Wong Kim Ark కేసు
బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్కు సంబంధించి అమెరికా సుప్రీంకోర్టు తీర్పుల్లో United States v Wong Kim Ark కేసు కీలకమైనది.
19వ శతాబ్దంలో వచ్చిన ఈ కేసులో చైనా వలసదారులకు అమెరికాలో జన్మించిన వ్యక్తి పౌరసత్వాన్ని నిరాకరించలేమని సుప్రీంకోర్టు తీర్పు ఇచ్చింది.
ఈ చారిత్రక న్యాయపరమైన నేపథ్యం కారణంగా అమెరికా అధ్యక్షుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ను ఎంతవరకు మార్చగలరన్న ప్రశ్న అత్యంత వివాదాస్పదంగా మారింది.
ట్రంప్ తొలి ఆదేశం ఏమైంది?
ట్రంప్ తన రెండో అధ్యక్ష పదవి ప్రారంభమైన జనవరి 20, 2025న తొలి బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ ఆదేశాన్ని జారీ చేశారు.
అమెరికాలో అక్రమంగా ఉన్న లేదా తాత్కాలిక చట్టబద్ధ హోదాలో ఉన్న తల్లిదండ్రులకు జన్మించిన పిల్లలకు పౌరసత్వ పత్రాలు జారీ చేయకుండా ప్రభుత్వ సంస్థలను ఆదేశించడమే దాని లక్ష్యం.
ఆ ఆదేశం వెంటనే కోర్టుల్లో సవాలు చేయబడింది.
2025లో న్యాయమూర్తి బోర్డ్మన్ సహా పలువురు ఫెడరల్ జడ్జిలు దాని అమలును నిలిపివేస్తూ ప్రాథమిక ఇంజంక్షన్లు జారీ చేశారు.
సుప్రీంకోర్టు జోక్యం
తొలి ఆదేశంపై న్యాయపోరాటం చివరకు అమెరికా సుప్రీంకోర్టు వరకు వెళ్లింది.
2026 జూన్ 30న సుప్రీంకోర్టు 6–3 తీర్పుతో ట్రంప్ 2025 ఆదేశాన్ని రాజ్యాంగ విరుద్ధమని కొట్టివేసింది.
దీంతో ట్రంప్ కొత్త, పరిమిత పరిధి కలిగిన రెండో ఆదేశాన్ని తీసుకొచ్చారు.
అదే ఇప్పుడు కొత్త న్యాయపోరాటానికి కేంద్రంగా మారింది.
ఇమ్మిగ్రెంట్ హక్కుల సంఘాల అభ్యంతరం
కొత్త ఆదేశంపై ఇమ్మిగ్రెంట్ కుటుంబాలు, హక్కుల సంఘాల కూటమి కోర్టును ఆశ్రయించింది.
We Are CASA మరియు Asylum Seeker Advocacy Project వంటి సంస్థలు కొత్త ఆదేశాన్ని కూడా సవాలు చేస్తున్నాయి.
అమెరికాలో జన్మించిన పిల్లల పౌరసత్వాన్ని అధ్యక్షుడి ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా మార్చలేరని పిటిషనర్లు వాదిస్తున్నారు.
వారి ప్రకారం, రాజ్యాంగం ద్వారా రక్షించబడిన పౌరసత్వ హక్కును ఎగ్జిక్యూటివ్ బ్రాంచ్ తన ఆదేశాలతో మార్చడం సాధ్యం కాదు.
తాజా కోర్టు నిర్ణయం అర్థం ఏమిటి?
న్యాయమూర్తి తాజా అభ్యర్థనను తిరస్కరించినప్పటికీ, కేసు ముగిసిపోలేదు.
ఇది ప్రధానంగా ప్రక్రియాపరమైన, తాత్కాలిక నిర్ణయం.
కొత్త ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ను నేరుగా సవాలు చేసేలా పిటిషన్ను సవరించాలని బోర్డ్మన్ సూచించారు.
ఆ సవరణ దాఖలైన తర్వాత కొత్తగా బ్రీఫింగ్ నిర్వహించి, తాత్కాలిక నిరోధ ఉత్తర్వు ఇవ్వాలా వద్దా అన్నది మళ్లీ పరిశీలించనున్నారు.
అందువల్ల ట్రంప్ ఆదేశం రాజ్యాంగబద్ధతపై తుది తీర్పు వెలువడినట్లు భావించకూడదు.
ముందున్న న్యాయపోరాటం
ఇమ్మిగ్రెంట్ హక్కుల సంఘాలు సవరించిన పిటిషన్ను దాఖలు చేయనున్నాయి.
ఆ తర్వాత ప్రభుత్వం, పిటిషనర్లు తమ వాదనలను సమర్పించాల్సి ఉంటుంది.
ఈ ప్రక్రియలో 14వ సవరణ, గత సుప్రీంకోర్టు తీర్పులు, అధ్యక్షుడి ఎగ్జిక్యూటివ్ అధికారాల పరిధి వంటి అంశాలు కీలకంగా మారనున్నాయి.
ప్రత్యేకంగా 2026 జూన్లో సుప్రీంకోర్టు ఇచ్చిన తీర్పు తర్వాత రెండో ఆదేశాన్ని ఎలా పరిగణించాలన్నది కూడా ముఖ్యమైన ప్రశ్నగా ఉంటుంది.
ట్రంప్ వాదన
ట్రంప్, ఆయన మద్దతుదారులు బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ను పరిమితం చేయడం ద్వారా “birth tourism”ను అరికట్టవచ్చని వాదిస్తున్నారు.
వారి వాదన ప్రకారం కొంతమంది తల్లిదండ్రులు తమ పిల్లలకు అమెరికా పౌరసత్వం లభించేందుకు ఉద్దేశపూర్వకంగా అమెరికాకు వస్తున్నారు.
ట్రంప్ రెండో ఆదేశాన్ని అమెరికా ప్రయోజనాలను విదేశీ వ్యక్తులు దుర్వినియోగం చేయకుండా రక్షించే చర్యగా సమర్థించారు.
అయితే విమర్శకులు దీనిని అమెరికాలో జన్మించిన ఇమ్మిగ్రెంట్ పిల్లల పౌర హక్కులను పరిమితం చేసే మరో ప్రయత్నంగా అభివర్ణిస్తున్నారు.
అమెరికా ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానంపై ప్రభావం
బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ వివాదం ట్రంప్ విస్తృత ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానంలో భాగం.
ఆయన పరిపాలన అక్రమ ఇమ్మిగ్రేషన్ను అరికట్టడం, సరిహద్దు నియంత్రణను పెంచడం, ఇమ్మిగ్రేషన్ చట్టాల అమలును కఠినతరం చేయడం వంటి అంశాలకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది.
బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్పై పరిమితులు అమల్లోకి వస్తే, అమెరికాలో నివసిస్తున్న లక్షలాది కుటుంబాలపై దీర్ఘకాలిక ప్రభావం ఉండే అవకాశం ఉంది.
కీలకమైన ప్రశ్న
ఈ కేసులో ప్రధాన న్యాయపరమైన ప్రశ్న ఏమిటంటే—అమెరికా అధ్యక్షుడు ఎగ్జిక్యూటివ్ ఆర్డర్ ద్వారా 14వ సవరణలో ఉన్న బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ హక్కుకు పరిమితులు విధించగలరా?
ఇది కేవలం ఇమ్మిగ్రేషన్ విధానానికి సంబంధించిన ప్రశ్న కాదు.
అమెరికా రాజ్యాంగం, సుప్రీంకోర్టు న్యాయపూర్వ ఉదాహరణలు, అధ్యక్షుడి అధికారాల పరిమితులకు సంబంధించిన పెద్ద రాజ్యాంగ చర్చకు ఇది దారితీస్తోంది.
తదుపరి దశ
ప్రస్తుతానికి కేసు కొనసాగుతోంది.
పిటిషనర్లు సవరించిన ఫిర్యాదును దాఖలు చేసిన తర్వాత కోర్టు మళ్లీ తాత్కాలిక నిరోధ ఉత్తర్వు అభ్యర్థనను పరిశీలించనుంది.
అందువల్ల శుక్రవారం వచ్చిన నిర్ణయం ట్రంప్ రెండో బర్త్రైట్ సిటిజన్షిప్ ఆదేశానికి తుది న్యాయపరమైన విజయం కాదు.
ఇది ఇమ్మిగ్రెంట్ హక్కుల సంఘాలకు తాత్కాలిక ఎదురుదెబ్బ మాత్రమే కాగా, అసలు రాజ్యాంగపరమైన పోరాటం ఇంకా కొనసాగనుంది.
