సోషల్ మీడియా విస్తరణతో ‘క్యాన్సిల్ కల్చర్’ ముఖ్యంగా Gen Zలో విస్తృత చర్చకు దారితీస్తోంది. తప్పు చేసిన వ్యక్తిని సోషల్ మీడియాలో బహిరంగంగా విమర్శించడం ద్వారా బాధ్యతను గుర్తుచేయవచ్చని కొందరు భావిస్తుండగా, అతిగా జరిగే ఆన్లైన్ విమర్శలు వ్యక్తుల మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రతికూల ప్రభావం చూపవచ్చని నిపుణులు చెబుతున్నారు.
హానికరమైన ప్రవర్తనను ప్రశ్నించడం, అణగారిన వర్గాల గొంతుకను వినిపించడం, పట్టించుకోని సమస్యలను ప్రజల దృష్టికి తీసుకురావడం వంటి అంశాల్లో క్యాన్సిల్ కల్చర్ కొంతవరకు ఉపయోగపడింది. అయితే సోషల్ మీడియాలో సమాచారం వేగంగా వ్యాప్తి చెందడం వల్ల పూర్తి సందర్భాన్ని తెలుసుకోకుండానే తక్షణ తీర్పులు ఇవ్వడం కూడా పెరిగింది.
మానసిక ఆరోగ్యంపై ప్రభావం
విస్తృత స్థాయిలో ఆన్లైన్ విమర్శలు ఎదుర్కొనే వ్యక్తుల్లో ఆందోళన, అవమాన భావన, ఒంటరితనం, ఒత్తిడి వంటి సమస్యలు తలెత్తే అవకాశం ఉంది. అదే విధంగా సోషల్ మీడియాలో నిరంతరం వివాదాలు, ఆగ్రహపూరిత చర్చలను చూడటం లేదా వాటిలో పాల్గొనడం వల్ల ఇతరుల్లోనూ మానసిక అలసట పెరగవచ్చు.
మానసిక ఆరోగ్యం, సామాజిక న్యాయం, సమానత్వం వంటి అంశాలపై Gen Zలో అవగాహన ఎక్కువగా ఉంది. సామాజిక సమస్యలను ప్రశ్నించడంలో ఇది సానుకూల మార్పుకు దోహదం చేయగలిగినప్పటికీ, ప్రతి అంశంపై ‘సరైన’ అభిప్రాయం వ్యక్తం చేయాలనే సామాజిక ఒత్తిడి కూడా కొంతమందిలో ఆందోళనకు కారణమవుతోంది.
బాధ్యత వేరు.. వ్యక్తిని పూర్తిగా తిరస్కరించడం వేరు
క్యాన్సిల్ కల్చర్లో కీలకమైన అంశం బాధ్యతను గుర్తించడం, వ్యక్తిని పూర్తిగా తిరస్కరించడం మధ్య తేడా. తప్పును ప్రశ్నించడం, దాని ప్రభావాన్ని గుర్తించడం, భవిష్యత్తులో మార్పుకు అవకాశం ఇవ్వడం బాధ్యతాయుతమైన విధానంగా భావించవచ్చు.
అయితే ఒక వ్యక్తి చేసిన ఒక్క తప్పుతోనే అతని మొత్తం వ్యక్తిత్వాన్ని నిర్ణయించడం, మార్పుకు లేదా తప్పును సరిదిద్దుకునేందుకు అవకాశం ఇవ్వకపోవడం మరింత సమస్యాత్మకంగా మారవచ్చు.
మరింత సమతుల్యమైన విధానం అవసరం
క్యాన్సిల్ కల్చర్ను పూర్తిగా వదిలేయడం కంటే స్పందించే ముందు ఆలోచించడం, పూర్తి సందర్భాన్ని తెలుసుకోవడం, భావోద్వేగాలను నియంత్రించుకోవడం, నిర్మాణాత్మక చర్చకు అవకాశం ఇవ్వడం వంటి విధానాలను అనుసరించడం మంచిదని నిపుణులు సూచిస్తున్నారు.
సోషల్ మీడియాలో వివాదాస్పద అంశం కనిపించిన వెంటనే స్పందించకుండా కొంత సమయం తీసుకోవడం ద్వారా అనవసరమైన ఆన్లైన్ దాడులను తగ్గించవచ్చు. అదే సమయంలో తప్పును ప్రశ్నించే హక్కును కొనసాగిస్తూ, మార్పుకు అవకాశం కల్పించడం ద్వారా బాధ్యత మరియు మానవత్వం మధ్య సమతుల్యత సాధించవచ్చు.
