11 విమానాశ్రయాలు ఐదు బండిళ్లుగా
ప్రభుత్వం ప్రతిపాదించిన మోడల్లో అధిక ప్రయాణికుల రద్దీ ఉన్న పెద్ద విమానాశ్రయాలను తక్కువ రద్దీ ఉన్న చిన్న విమానాశ్రయాలతో కలిపి ఒక బండిల్గా ఏర్పాటు చేస్తారు.
ప్రతిపాదిత ఐదు బండిళ్లు:
అమృత్సర్ – కాంగ్రా
వారణాసి – గయా – కుషీనగర్
భువనేశ్వర్ – హుబ్బళ్లి
రాయ్పూర్ – ఔరంగాబాద్
తిరుచిరాపల్లి – తిరుపతి
ఈ విధానంలో పెద్ద విమానాశ్రయాల ఆదాయంతో చిన్న విమానాశ్రయాల నిర్వహణ, అభివృద్ధి ఖర్చులను కొంతవరకు భర్తీ చేయవచ్చని ప్రభుత్వం భావిస్తోంది.
50 ఏళ్ల కన్సెషన్
ప్రతి బండిల్ను ఒకే ప్రైవేట్ సంస్థకు 50 సంవత్సరాల కన్సెషన్ కాలానికి అప్పగించే ప్రతిపాదన ఉంది.
ప్రైవేట్ కన్సెషనర్ ప్రయాణికుల టెర్మినల్స్, సిటీ-సైడ్ మౌలిక వసతుల నిర్వహణ, అభివృద్ధి బాధ్యతలు చేపడతారు. అలాగే AAI ఇప్పటికే ఆమోదించిన కొన్ని మూలధన వ్యయాలను కూడా కన్సెషనర్ చేపట్టాల్సి ఉంటుంది.
AAI బాధ్యతలు కొనసాగుతాయి
విమానాశ్రయాల ప్రైవేటీకరణ అంటే AAI పూర్తిగా తప్పుకోవడం కాదు.
Airports Authority of India (AAI)నే ఎయిర్ ట్రాఫిక్ కంట్రోల్ (ATC), Communication, Navigation and Surveillance (CNS) సేవలను కొనసాగిస్తుంది.
అదేవిధంగా AAIకి చెందిన AAICLAS కార్గో కార్యకలాపాలను కొనసాగించనుంది.
బిడ్డింగ్ విధానం
ప్రతిపాదిత బిడ్డింగ్లో కంపెనీలు దేశీయ ప్రయాణికుల రద్దీ ఆధారంగా ప్రతి ప్రయాణికుడికి చెల్లించే ఫీజును కోట్ చేయనున్నాయి.
అత్యధిక ఫీజు చెల్లిస్తామని చెప్పే బిడ్డర్కు కాకుండా, ప్రభుత్వం నిర్దేశించిన ప్రమాణాల ప్రకారం బిడ్డింగ్ ప్రక్రియ ద్వారా కన్సెషన్లు ఖరారు కానున్నాయి.
ఒకే కంపెనీ ఆధిపత్యంపై ఆందోళన
భారత విమానయాన రంగంలో ఇప్పటికే కొద్దిమంది ప్రైవేట్ ఆపరేటర్ల చేతుల్లో పెద్ద స్థాయి ప్రయాణికుల రద్దీ కేంద్రీకృతమై ఉంది.
దీంతో ఒకే కంపెనీ ఐదు బండిళ్లలో ఎక్కువ భాగం గెలుచుకోకుండా పరిమితి విధించే అంశాన్ని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది. మార్కెట్లో ఏకపక్ష లేదా కొద్దిమంది సంస్థల ఆధిపత్యం పెరగకుండా చూడటమే దీని ఉద్దేశం.
ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ హెచ్చరిక
విమానయాన రంగంలో ఉన్న “oligopolistic nature”పై ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖ ఆందోళన వ్యక్తం చేసినట్లు PPPAC చర్చల రికార్డులు వెల్లడిస్తున్నాయి.
ఒకే సంస్థ అనేక విమానాశ్రయాలను నిర్వహిస్తే మార్కెట్ ఏకాగ్రతతో పాటు అధిక రుణభారం ఏర్పడే ప్రమాదం ఉందని ప్రభుత్వం పరిశీలిస్తోంది.
ప్రైవేట్ సంస్థల పెట్టుబడులు
ప్రైవేట్ కన్సెషనర్ కేవలం రోజువారీ నిర్వహణ మాత్రమే కాకుండా అవసరమైన క్యాపిటల్ ఎక్స్పెండిచర్, సామర్థ్య విస్తరణ, మౌలిక వసతుల అభివృద్ధిలోనూ పెట్టుబడి పెట్టాల్సి ఉంటుంది.
ప్రయాణికుల రద్దీ లేదా సామర్థ్యానికి సంబంధించిన నిర్దిష్ట పరిమితులు చేరుకున్నప్పుడు తదుపరి దశల విస్తరణ చేపట్టే విధానం ప్రతిపాదించారు.
AAI ఉద్యోగులకు మార్పు కాలం
కొత్త ప్రైవేట్ ఆపరేటర్ బాధ్యతలు చేపట్టిన తర్వాత ఒక సంవత్సరం పాటు AAI ఉద్యోగులతో కలిసి నిర్వహణ కొనసాగించే ప్రతిపాదన ఉంది.
ఆ తర్వాత కన్సెషనర్ AAI ఉద్యోగుల్లో 60% మందిని మూడు సంవత్సరాల వరకు కొనసాగించాల్సి ఉండే విధానం కూడా ప్రతిపాదనలో ఉంది.
ఇంకా తుది ప్రైవేటీకరణ కాలేదు
PPPAC ఇచ్చిన సూత్రప్రాయ ఆమోదం అంటే వెంటనే విమానాశ్రయాలు ప్రైవేట్ సంస్థలకు అప్పగించబడినట్లు కాదు.
ఇప్పుడు పౌర విమానయాన మంత్రిత్వ శాఖ మార్కెట్-సౌండింగ్ ప్రక్రియ చేపట్టి, సంభావ్య బిడ్డర్ల నుంచి అభిప్రాయాలు సేకరించనుంది. ఆ తర్వాత తుది నిర్మాణాన్ని ఖరారు చేసి PPPAC నుంచి తుది సిఫారసు పొందాల్సి ఉంటుంది.
ప్రభుత్వ లక్ష్యం ఏమిటి?
ఈ బండ్లింగ్ విధానం ద్వారా ప్రభుత్వం ప్రధానంగా:
చిన్న విమానాశ్రయాల ఆర్థిక సాధ్యత పెంచడం
ప్రైవేట్ పెట్టుబడులను ఆకర్షించడం
విమానాశ్రయ మౌలిక వసతులను అభివృద్ధి చేయడం
నిర్వహణ సామర్థ్యాన్ని మెరుగుపరచడం
AAIకి కొత్త మౌలిక వసతుల కోసం నిధులు సమకూర్చడం
వంటి లక్ష్యాలను సాధించాలని చూస్తోంది.
ముగింపు
11 AAI విమానాశ్రయాలను ఐదు బండిళ్లుగా ప్రైవేటీకరించే ప్రతిపాదనకు PPPAC సూత్రప్రాయ ఆమోదం ఇవ్వడంతో భారత విమానాశ్రయ రంగంలో మరో పెద్ద ప్రైవేటీకరణ దశకు మార్గం సుగమమైంది.
అమృత్సర్, వారణాసి, భువనేశ్వర్, రాయ్పూర్, తిరుచిరాపల్లి వంటి పెద్ద విమానాశ్రయాలను చిన్న విమానాశ్రయాలతో కలిపి 50 ఏళ్ల కన్సెషన్లుగా ప్రైవేట్ సంస్థలకు అప్పగించనున్నారు. అయితే ఒకే కంపెనీ ఎక్కువ బండిళ్లు గెలుచుకోకుండా పరిమితి విధించడంపై ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది.
ఇది ప్రస్తుతం సూత్రప్రాయ ఆమోద దశలోనే ఉంది; తుది బిడ్డింగ్, కన్సెషన్ అవార్డులు ఇంకా జరగాల్సి ఉంది.
