ప్రకృతి అందాలకు పేరుగాంచిన కశ్మీర్లోని శ్రీనగర్ ప్రస్తుతం తీవ్ర చెత్త సంక్షోభాన్ని ఎదుర్కొంటోంది. నగరంలోని అచన్ వ్యర్థాల నిర్వహణ కేంద్రంలో 11 లక్షల మెట్రిక్ టన్నులకు పైగా పాత చెత్త పేరుకుపోయింది. దీనివల్ల పరిసర ప్రాంతాల్లో పర్యావరణ కాలుష్యం, దుర్వాసన వంటి సమస్యలు తీవ్రంగా మారాయి.
1986లో ఏర్పాటు చేసిన ఈ డంపింగ్ సైట్ అప్పట్లో జనావాసాలకు దూరంగా ఉండేది. కాలక్రమేణా నగరం విస్తరించడంతో ప్రజలు ఈ ప్రాంతం చుట్టూ నివసించడం ప్రారంభించారు. ప్రస్తుతం శ్రీనగర్ నుంచి ప్రతిరోజూ సుమారు 520–550 మెట్రిక్ టన్నుల కొత్త చెత్త అచన్ ప్రాంతానికి చేరుతోంది.
నీటి వనరులపైనా ప్రభావం
పేరుకుపోయిన చెత్త నుంచి వెలువడుతున్న కలుషిత ద్రవం సమీపంలోని భూగర్భ జలాలు, నీటి వనరులను ప్రభావితం చేస్తున్నట్లు ఆందోళనలు వ్యక్తమవుతున్నాయి.
చెత్త కారణంగా దుర్వాసన సుమారు రెండు కిలోమీటర్ల పరిధిలో వ్యాపిస్తున్నట్లు తాజా గ్రౌండ్ రిపోర్ట్ పేర్కొంది.
చెత్త తొలగింపుపై SMC చర్యలు
శ్రీనగర్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ ఇప్పటికే పాత చెత్తను తొలగించేందుకు బయోమైనింగ్, బయోరిమీడియేషన్ ప్రక్రియలను చేపట్టింది.
రోజుకు సుమారు 1,000 మెట్రిక్ టన్నుల పాత చెత్తను ప్రాసెస్ చేస్తున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు. రీసైకిల్ చేయగల పదార్థాలను వేరు చేసి, మిగిలిన వ్యర్థాల నుంచి ఇంధనాన్ని తయారు చేసే చర్యలు చేపడుతున్నారు.
కొత్త ఇంటిగ్రేటెడ్ వేస్ట్ మేనేజ్మెంట్ ప్రాజెక్ట్
శ్రీనగర్లో తాజా చెత్తను సమర్థంగా నిర్వహించేందుకు ₹361 కోట్ల విలువైన ఇంటిగ్రేటెడ్ సాలిడ్ వేస్ట్ మేనేజ్మెంట్ ప్రాజెక్ట్కు కేంద్ర ప్రభుత్వం ఆమోదం తెలిపింది.
అలాగే నిర్మాణ, కూల్చివేత వ్యర్థాల కోసం ప్రత్యేక ప్రాసెసింగ్ కేంద్రాన్ని ఏర్పాటు చేయనున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.
ఏడాదిన్నరలో మార్పు తీసుకొస్తాం
ప్రజల్లో పెరుగుతున్న ఆందోళనల నేపథ్యంలో శ్రీనగర్ మున్సిపల్ కార్పొరేషన్ వచ్చే ఏడాది నుంచి ఏడాదిన్నరలో స్పష్టమైన మార్పు కనిపించేలా చర్యలు చేపడతామని హామీ ఇచ్చింది. కొత్త ఇంటిగ్రేటెడ్ సాలిడ్ వేస్ట్ మేనేజ్మెంట్ కార్యక్రమాన్ని దీర్ఘకాలిక ప్రణాళికగా అమలు చేయనున్నట్లు వెల్లడించింది.
ఎకో పార్క్ ఏర్పాటు
అచన్ ప్రాంతాన్ని పూర్తిగా మార్చే ప్రణాళికలో భాగంగా ఎకో పార్క్ అభివృద్ధి, వేలాది మొక్కల పెంపకం, గ్రీన్ బఫర్ జోన్ ఏర్పాటు వంటి చర్యలు చేపట్టనున్నట్లు అధికారులు తెలిపారు.
దుర్వాసనను తగ్గించేందుకు రోజుకు పలుమార్లు యాంటీ-ఒడర్ కెమికల్స్ స్ప్రే చేయడంతో పాటు, కలుషిత ద్రవాన్ని శుద్ధి చేసేందుకు లీచేట్ ట్రీట్మెంట్ ప్లాంట్ను కూడా ఏర్పాటు చేస్తున్నారు.
స్థానికుల ఆందోళన
అయితే అధికారుల చర్యలపై స్థానికుల్లో ఇంకా పూర్తిస్థాయి నమ్మకం ఏర్పడలేదు. ప్రతిరోజూ భారీ సంఖ్యలో వాహనాలు చెత్తను తీసుకొస్తుండటంతో సమస్య కొనసాగుతోందని స్థానికులు చెబుతున్నారు.
డంపింగ్ యార్డ్ను మరో ప్రాంతానికి తరలించాలని కొందరు కోరుతున్నప్పటికీ, ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో తరలింపు సాధ్యం కాదని, ఉన్న ప్రాంతాన్నే శాస్త్రీయంగా మార్చడం ఉత్తమ మార్గమని SMC అధికారులు చెబుతున్నారు.
