విదేశాల్లో నివసిస్తున్న భారతీయ పెన్షనర్లకు ప్రతి సంవత్సరం లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పించడం ముఖ్యమైన నిబంధన.
అయితే విదేశాల్లో నివసిస్తున్నారనే కారణంతో ప్రతి సంవత్సరం భారత్కు వచ్చి ఈ ప్రక్రియ పూర్తి చేయాల్సిన అవసరం లేదు. సంబంధిత పెన్షన్ నిబంధనల ప్రకారం విదేశాల నుంచే లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పించేందుకు పలు మార్గాలు ఉన్నాయి.
జెవన్ ప్రమాణ్ ద్వారా డిజిటల్గా
అర్హత కలిగిన పెన్షనర్లు జెవన్ ప్రమాణ్ (Jeevan Pramaan) డిజిటల్ లైఫ్ సర్టిఫికెట్ విధానాన్ని ఉపయోగించవచ్చు.
ఆధార్ ఆధారిత ధృవీకరణను పూర్తి చేయగలిగితే, అవసరమైన పెన్షన్, ఆధార్, మొబైల్ మరియు ఇతర వివరాలతో డిజిటల్ విధానంలో లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పించే అవకాశం ఉంటుంది.
అయితే ఈ సదుపాయం అందుబాటులో ఉందా లేదా అనేది సంబంధిత పెన్షన్ చెల్లింపు సంస్థ నిబంధనలపై ఆధారపడి ఉంటుంది.
భారత రాయబార కార్యాలయంలో సమర్పణ
విదేశాల్లో ఉన్న పెన్షనర్లు తమ సమీపంలోని భారత రాయబార కార్యాలయం, హైకమిషన్ లేదా కాన్సులేట్ ద్వారా కూడా లైఫ్ సర్టిఫికెట్ పొందే అవకాశం ఉంది.
అయితే ప్రతి దేశంలోని భారత మిషన్ విధానం, అవసరమైన పత్రాలు, అపాయింట్మెంట్ నిబంధనలు, ఫీజులు వేర్వేరుగా ఉండవచ్చు.
ఉదాహరణకు, నెదర్లాండ్స్లోని భారత రాయబార కార్యాలయం పెన్షన్ ప్రయోజనం కోసం లైఫ్ సర్టిఫికెట్ కోరేవారు వ్యక్తిగతంగా హాజరై దరఖాస్తు చేయాలని, పాస్పోర్ట్, నివాస ధ్రువీకరణ, పెన్షన్ బుక్ వంటి పత్రాలు సమర్పించాలని పేర్కొంది. పెన్షన్ ప్రయోజనం కోసం ఈ సేవను ఉచితంగా అందిస్తున్నట్లు కూడా తెలిపింది.
అందువల్ల విదేశాల్లో ఉన్న పెన్షనర్లు తమ స్థానిక భారత మిషన్ అధికారిక వెబ్సైట్లో తాజా వివరాలను ముందుగా పరిశీలించడం మంచిది.
బ్యాంకు అధికారి ద్వారా కూడా అవకాశం
విదేశాల్లో నివసిస్తూ అర్హత కలిగిన బ్యాంకు ద్వారా పెన్షన్ పొందుతున్న వారికి సంబంధిత బ్యాంకు అధికారి ద్వారా లైఫ్ సర్టిఫికెట్ ధృవీకరించే అవకాశం కూడా ఉంది.
సెంట్రల్ బ్యాంక్ ఆఫ్ ఇండియా మార్గదర్శకాల ప్రకారం, విదేశాల్లో నివసించే పెన్షనర్ అర్హత కలిగిన బ్యాంకు ద్వారా పెన్షన్ పొందుతున్నట్లయితే, బ్యాంకు అధికారి లైఫ్ సర్టిఫికెట్పై సంతకం చేయవచ్చు.
ధృవీకరించిన సర్టిఫికెట్ను సంబంధిత పెన్షన్ చెల్లింపు బ్యాంకుకు నిర్దేశించిన విధానంలో పంపాలి.
అధీకృత ప్రతినిధి ద్వారా
డిజిటల్ విధానం ఉపయోగించలేని సందర్భాల్లో కొన్ని నిబంధనల ప్రకారం అధీకృత ప్రతినిధి సహాయంతో కూడా లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పించే అవకాశం ఉంది.
అనుమతించబడిన అధికారి, నోటరీ, బ్యాంకర్ లేదా భారత దౌత్య ప్రతినిధి వంటి అధికారుల సంతకంతో ఉన్న లైఫ్ సర్టిఫికెట్ను ప్రతినిధి సమర్పించే విధానం కొన్ని సందర్భాల్లో వర్తిస్తుంది.
అయితే ఈ విధానాన్ని ఉపయోగించే ముందు సంబంధిత పెన్షన్ చెల్లింపు సంస్థ నుంచి నిర్ధారణ తీసుకోవడం అవసరం.
ఏ పత్రాలు అవసరం?
ఎంచుకునే విధానాన్ని బట్టి అవసరమైన పత్రాలు మారవచ్చు. సాధారణంగా వీటిలో కొన్ని అవసరం కావచ్చు:
చెల్లుబాటయ్యే పాస్పోర్ట్
పెన్షన్ బుక్ లేదా పెన్షన్కు సంబంధించిన బ్యాంకు పత్రాలు
PPO వివరాలు
డిజిటల్ ధృవీకరణకు అవసరమైన ఆధార్ వివరాలు
విదేశాల్లో నివాస చిరునామా రుజువు
వీసా లేదా రెసిడెన్స్ స్టేటస్ పత్రాలు
నిర్దేశిత లైఫ్ సర్టిఫికెట్/దరఖాస్తు ఫారం
ఉదాహరణకు, నెదర్లాండ్స్లోని భారత రాయబార కార్యాలయం పాస్పోర్ట్, చిరునామా రుజువు, వీసా/రెసిడెన్స్ వివరాలు, పెన్షన్ బుక్ వంటి పత్రాలను కోరుతోంది.
లైఫ్ సర్టిఫికెట్ సమర్పణను మర్చిపోవద్దు
లైఫ్ సర్టిఫికెట్ను నిర్ణీత సమయంలో సమర్పించకపోతే పెన్షన్ చెల్లింపులపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
చాలా ప్రభుత్వ పెన్షనర్లకు నవంబర్ సాధారణ వార్షిక సమర్పణ కాలంగా ఉంటుంది. 80 ఏళ్లు లేదా అంతకంటే ఎక్కువ వయస్సు ఉన్న పెన్షనర్లకు ప్రస్తుత నిబంధనల ప్రకారం అక్టోబర్ నుంచే సమర్పించే అవకాశం ఉంది. అయితే పెన్షన్ రకం, బ్యాంకు, సంబంధిత విభాగాన్ని బట్టి నిబంధనలు మారవచ్చు.
ముందుగా పెన్షన్ బ్యాంకుతో నిర్ధారించుకోండి
NRI పెన్షనర్లు తమ పెన్షన్ చెల్లించే బ్యాంకు లేదా సంబంధిత పెన్షన్ అధికారిని సంప్రదించి తమకు వర్తించే లైఫ్ సర్టిఫికెట్ విధానం ఏదో తెలుసుకోవడం అత్యంత ముఖ్యం.
సెంట్రల్ గవర్నమెంట్, స్టేట్ గవర్నమెంట్, డిఫెన్స్, EPS తదితర పెన్షన్ కేటగిరీలను బట్టి ప్రక్రియ మారవచ్చు.
ముఖ్యంగా గుర్తుంచుకోవాల్సింది: విదేశాల్లో నివసిస్తున్నందుకు మాత్రమే ప్రతి సంవత్సరం లైఫ్ సర్టిఫికెట్ కోసం భారత్కు ప్రయాణించాల్సిన అవసరం లేదు. అందుబాటులో ఉన్న డిజిటల్, రాయబార కార్యాలయ, బ్యాంకు లేదా ఇతర అనుమతించబడిన మార్గాల్లో ఈ ప్రక్రియను పూర్తి చేయవచ్చు.
