మాడిసన్ స్క్వేర్ గార్డెన్ వేదికగా ఆర్ఎస్ఎస్ సర్సంఘచాలక్ మోహన్ భాగవత్ ఇచ్చిన యూనివర్సల్ వన్నెస్ సందేశం వినడానికి ఎంతో అందంగా ఉంది. వైవిధ్యాన్ని గౌరవించాలి, అందరినీ అంగీకరించాలి, మనుషులందరూ ఒక్కటే, ప్రపంచం ఒక కుటుంబం అనే భావనను ఆయన ముందుకు తెచ్చారు. భారతీయ నాగరికత ప్రపంచానికి ఏకత్వం, సౌభ్రాతృత్వం, మానవతా విలువలను అందించగలదని చెప్పారు. అయితే ఈ సందేశం భారతదేశంలో ఒక అసౌకర్యకరమైన ప్రశ్నను లేవనెత్తుతోంది: న్యూయార్క్లో ఇంత అందంగా వినిపిస్తున్న ఏకత్వం అనే మాట భారతదేశంలో ఎందుకు అదే బలంతో వినిపించడం లేదు? భాగవత్ ప్రసంగంలో ముస్లింలను భారతదేశం నుంచి వెలివేయాలనే ఆలోచన హిందూ భావన కాదనే సందేశం కూడా స్పష్టంగా కనిపించింది. మనుషుల గౌరవంలో తేడా లేదని, భిన్నమతాలు, భాషలు, సంస్కృతులు ఉన్నప్పటికీ అందరూ ఒకే మానవ కుటుంబంలో భాగమని ఆయన చెప్పారు. ఈ మాటలు నిజంగా ఆర్ఎస్ఎస్ స్థిరమైన తాత్విక స్థానం అయితే, భారతదేశంలో మైనారిటీలను పరాయివారిగా చిత్రించే లేదా దేశం విడిచి వెళ్లాలని సూచించే రాజకీయ భాషను కూడా అదే స్పష్టతతో వ్యతిరేకించాలి. లేకపోతే ప్రజలకు ఒక సహజమైన సందేహం వస్తుంది. సీనియర్ న్యాయవాది కపిల్ సిబల్ కూడా ఈ వైరుధ్యాన్ని ప్రశ్నించారు.
విదేశాల్లో ఇలాంటి గొప్ప మాటలు చెప్పడానికి వెళ్లాల్సిన అవసరం ఏమిటని, భారత్కు తిరిగి వచ్చిన తరువాత ఇక్కడి అనుచరులకు కూడా అదే సందేశాన్ని చెప్పాలని ఆయన సూచించారు. ఇది కేవలం ఒక రాజకీయ నాయకుడి విమర్శగా చూడలేం. ఒక సంస్థ ప్రపంచానికి ప్రకటించే విలువలు, దేశంలో దాని సామాజిక -రాజకీయ ప్రవర్తన మధ్య సంబంధం ఉండాలన్నది ప్రజాస్వామ్య సమాజం సహజంగా అడిగే ప్రశ్న. భారత ఎన్నికల రాజకీయాల్లో మతపరమైన గుర్తింపులను సమీకరణకు ఉపయోగించే ప్రసంగాలు అనేక సార్లు వివాదాలకు కారణమయ్యాయి. ముస్లింలను పరాయివారిగా చిత్రించే వ్యాఖ్యలు, పాకిస్తాన్కు వెళ్లాలని సూచించే మాటలు, హిందూ - ముస్లిం విభజనను ఎన్నికల ప్రయోజనాలకు ఉపయోగించే ప్రయత్నాలు ప్రజాస్వామ్య చర్చలో తీవ్ర విమర్శలకు గురయ్యాయి. ఉత్తరప్రదేశ్ ముఖ్యమంత్రి యోగి ఆదిత్యనాథ్ చేసిన బాటెంగెతో కటేంగే, 80- 20 వ్యాఖ్యను కూడా విమర్శకులు ఈ సందర్భంలో గుర్తుచేస్తున్నారు. ఆ వ్యాఖ్యకు ఆయన వేరే రాజకీయ వివరణ ఇచ్చినప్పటికీ, అది మతపరమైన అర్థాలతో విస్తృతంగా చర్చించబడింది. అందుకే ప్రశ్న ఇదే: మనుషులంతా ఒక్కటే అన్న సిద్ధాంతం నిజమైతే, ఎన్నికల సమయంలో కూడా అదే ప్రమాణం ఎందుకు కనిపించకూడదు? అయితే అమెరికాలో జరిగిన యూనివర్సల్ వన్నెస్ కార్యక్రమాన్ని కేవలం ఆర్ఎస్ఎస్ రాజకీయ కార్యక్రమంగా చూడటం కూడా సరళీకరణే. ఇది అమెరికాలోని అనేక హిందూ అమెరికన్ సంస్థల భాగస్వామ్యంతో నిర్వహించబడిన సాంస్కృతిక, -ఆధ్యాత్మిక కార్యక్రమం. అయినప్పటికీ, ఈ వేదిక ఆర్ఎస్ఎస్కు ప్రపంచ ప్రేక్షకులముందు తనను తాను వైవిధ్యం, ఏకత్వం, మానవత్వం అనే భాషలో పరిచయం చేసుకునే అవకాశం ఇచ్చింది.
భారతదేశంలో మాత్రం ఆర్ఎస్ఎస్ చుట్టూ హిందుత్వం, జాతీయవాదం, మైనారిటీ హక్కులు, రాజ్యాంగం వంటి అంశాలపై తీవ్రమైన రాజకీయ చర్చ కొనసాగుతోంది. ఈ రెండు భాషల మధ్య ఉన్న వ్యత్యాసమే ఇప్పుడు విశ్లేషణకు కేంద్రబిందువు. ఒక సంస్థ నిజమైన తత్వాన్ని ప్రసంగం కంటే దాని ఆచరణ ఎక్కువగా వెల్లడిస్తుంది. వైవిధ్యాన్ని గౌరవించాలి అనేది విలువ అయితే, మతపరమైన ద్వేష ప్రసంగాలను వ్యతిరేకించడం దాని ఆచరణాత్మక రూపం కావాలి. అందరూ ఒక్కటే అనేది సిద్ధాంతమైతే, మైనారిటీల సమాన పౌర హక్కులను బహిరంగంగా సమర్థించడం దాని రాజకీయ పరీక్ష కావాలి. వసుధైక కుటుంబం అనేది నిజమైన భావన అయితే, అది అమెరికాలోని భారతీయులకే కాదు, భారతదేశంలోని ప్రతి మతం, ప్రతి భాష, ప్రతి సామాజిక వర్గానికి వర్తించాలి. ఇక్కడ భారత రాజ్యాంగం ఒక ముఖ్యమైన ప్రమాణంగా నిలుస్తుంది. భారతదేశం ఒకే మతం లేదా ఒకే సంస్కృతితో నిర్మితమైన దేశం కాదు. అనేక మతాలు, భాషలు, ప్రాంతీయ సంప్రదాయాలు, సామాజిక వర్గాలు కలిసి భారతీయ సమాజాన్ని నిర్మించాయి. కాబట్టి భారతీయతకు ఒకే నిర్వచనం విధించడం కంటే, భిన్నత్వాన్ని సమాన పౌరత్వంలో సమన్వయం చేయడం ప్రజాస్వామ్య భారతదేశపు ప్రధాన సవాలు.
భారతీయులంతా సమానమే అనే భావన నిజంగా ఆర్ఎస్ఎస్ కొత్త సందేశంగా మారుతున్నట్లయితే, అది భారతదేశంలోని మైనారిటీలపట్ల రాజకీయ ప్రవర్తనలో కూడా కనిపించాలి. ఇంకా ముఖ్యమైన ప్రశ్న యువతది. నేటి యువతకు ఉద్యోగాలు, విద్య, ఆర్థిక అవకాశాలు, సామాజిక న్యాయం, వ్యక్తిగత స్వేచ్ఛ వంటి ప్రశ్నలు అత్యంత కీలకం. కేవలం మతపరమైన భావోద్వేగాలతో యువతను నిరంతరం రాజకీయంగా సమీకరించడం ఎంతకాలం సాధ్యమన్నది అన్ని రాజకీయ సంస్థలకూ పరీక్ష. మానవత్వం -ఏకత్వం అనే కొత్త భాష నిజమైన ఆలోచనా మార్పుకు సంకేతమైతే, అది యువత ఎదుర్కొంటున్న వాస్తవ సమస్యలతో కూడా అనుసంధానమవ్వాలి. అందుకే భాగవత్ అమెరికా ప్రసంగాన్ని పూర్తిగా తిరస్కరించాల్సిన అవసరం లేదు. దాని సానుకూల సందేశాన్ని స్వాగతించాలి.
కానీ అదే సందేశాన్ని భారతదేశంలో కూడా అమలు చేయాలని కోరడం ప్రజాస్వామ్య హక్కు. న్యూయార్క్లో చెప్పిన మానవత్వం -మనం ఒక్కటే అనే మాటకు నిజమైన విలువ రావాలంటే, అది భారతదేశంలోని మతపరమైన ఉద్రిక్తతల మధ్య కూడా అదే ధైర్యంతో వినిపించాలి. అమెరికాలో వసుధైక కుటుంబం -భారత్లో ఎన్నికల కుటుంబం! మాడిసన్ స్క్వేర్ గార్డెన్లో చెప్పిన మాటలకు చప్పట్లు కొన్ని నిమిషాలే. కానీ వాటిని భారతదేశంలో ఆచరణలో చూపించగలిగితే, అది చరిత్రలో ఎక్కువకాలం నిలిచే సందేశం అవుతుంది.అందుకే ఇప్పుడు ఆర్ఎస్ఎస్ నాయకత్వం ఎదుర్కొంటున్న అసలు ప్రశ్న ఒకటే: న్యూయార్క్లో మీరు చెప్పిన ‘మనుషులంతా ఒక్కటే’ అనే మాటను భారతదేశంలో కూడా అదే ధైర్యంతో చెప్పి, అదే విధంగా ఆచరించడానికి సిద్ధమా? సమాధానం ప్రసంగంలో కాదు- భారతదేశంలోని రాజకీయ, సామాజిక, సాంస్కృతిక ఆచరణలో కనిపించాలి.
సిహెచ్ వి ప్రభాకర్ రావు, 9391533339
