సీతారామ ప్రాజెక్ట్ రాజీవ్ లింక్ కాలువకు మళ్లీ నష్టం.. నాణ్యతపై రైతుల ఆందోళన

సీతారామ ప్రాజెక్ట్ రాజీవ్ లింక్ కాలువకు మళ్లీ నష్టం

భద్రాద్రి కొత్తగూడెం జిల్లాలో సీతారామ ప్రాజెక్ట్ రాజీవ్ లింక్ కాలువ నిర్మాణ నాణ్యతపై మరోసారి ప్రశ్నలు తలెత్తాయి. వారం రోజుల్లోనే రెండోసారి కాలువకు చెందిన RCC సైడ్ లైనింగ్ దెబ్బతింది.

జూలూరుపాడు మండలం వినోభానగర్ వద్ద కాలువకు సంబంధించిన సుమారు 6–7 మీటర్ల సిమెంట్ లైనింగ్ కొట్టుకుపోయింది. దీంతో లైనింగ్ కింద ఉన్న మట్టి కట్ట బయటపడింది.

నీటి విడుదల తర్వాత బయటపడిన లోపాలు

కాలువలో నీటి ప్రవాహం కొనసాగుతున్న సమయంలోనే సైడ్ లైనింగ్ దెబ్బతినడం ఆందోళన కలిగిస్తోంది.

శనివారం కాలువలో నీటిని విడుదల చేసిన తర్వాత ఆదివారం మరో వైపున ఉన్న RCC లైనింగ్ కొట్టుకుపోయినట్లు సమాచారం.

నీటి ప్రవాహం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో మట్టి కట్ట మరింత కోతకు గురైతే పరిస్థితి తీవ్రంగా మారే అవకాశం ఉందని స్థానిక రైతులు భయపడుతున్నారు.

వారం రోజుల్లో రెండో ఘటన

ఈ ఘటనకు నాలుగు రోజుల ముందే ఖమ్మం జిల్లా ఎన్‌కూర్ మండలంలోని రెపల్లెవాడ, ఇమ్మానగర్ మధ్య ప్రాంతంలో కూడా కాలువ RCC సైడ్ లైనింగ్ దెబ్బతింది.

అక్కడ లైనింగ్‌లో కొంత భాగం కూలిపోవడంతో దాని కింద ఉన్న మట్టి కట్ట బయటపడింది.

నీటి ప్రవాహాన్ని నిలిపివేసి అధికారులు దెబ్బతిన్న ప్రాంతానికి మరమ్మతులు చేపట్టారు.

అయితే మరమ్మతులు పూర్తయిన కొద్ది రోజులకే మరో ప్రాంతంలో లైనింగ్ దెబ్బతినడంతో కాలువ నిర్మాణ నాణ్యతపై ఆందోళనలు మరింత పెరిగాయి.

9 కిలోమీటర్ల రాజీవ్ లింక్ కాలువ

సీతారామ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన కాలువ నుంచి జూలూరుపాడు మండలం మీదుగా వినోభానగర్, ఎన్‌కూర్ సమీపంలోని నాగార్జునసాగర్ ప్రాజెక్ట్ కాలువ వరకు రాజీవ్ లింక్ కాలువను నిర్మించారు.

ఈ లింక్ కాలువ పొడవు సుమారు 9 కిలోమీటర్లు.

గోదావరి జలాలను ఖమ్మం జిల్లాలోని నాగార్జునసాగర్ ఆయకట్టు భూములకు మళ్లించేందుకు ఈ కాలువను కీలక అనుసంధానంగా ఉపయోగించాలనే లక్ష్యంతో నిర్మించారు.

రూ.72 కోట్లతో నిర్మాణం

రాజీవ్ లింక్ కాలువ నిర్మాణానికి సుమారు రూ.72 కోట్లు ఖర్చు చేసినట్లు సమాచారం.

కాలువ నిర్మాణాన్ని నాలుగు నెలల్లోనే పూర్తి చేసినట్లు పేర్కొనబడింది.

తక్కువ సమయంలో పనులు పూర్తి చేయడంపై అప్పట్లో ప్రశంసలు వచ్చినప్పటికీ, ఇప్పుడు వరుసగా సైడ్ లైనింగ్ దెబ్బతినడంతో నిర్మాణ నాణ్యతపై విమర్శలు వెల్లువెత్తుతున్నాయి.

నాణ్యతపై రైతుల ప్రశ్నలు

కాలువ నిర్మాణ సమయంలో నాణ్యతా ప్రమాణాలను పాటించలేదని స్థానిక రైతులు ఆరోపిస్తున్నారు.

కాలువలో నీటి ప్రవాహం ప్రారంభమైన తర్వాతే RCC లైనింగ్ దెబ్బతినడం ఈ ఆరోపణలకు బలం చేకూరుస్తోందని వారు చెబుతున్నారు.

ప్రాజెక్ట్‌ను త్వరగా పూర్తి చేయడంపై పెట్టిన దృష్టితో పాటు నిర్మాణ నాణ్యతపై కూడా అదే స్థాయిలో పర్యవేక్షణ జరిగిందా అనే ప్రశ్నలు ఇప్పుడు ఉత్పన్నమవుతున్నాయి.

పెద్ద గండికి అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన

ప్రస్తుతం దెబ్బతిన్న ప్రాంతం వద్ద కాలువ కింద ఉన్న మట్టి బయటపడింది.

నీరు నిరంతరం ప్రవహిస్తే మట్టి మరింత కొట్టుకుపోయే అవకాశం ఉంటుంది. అలా జరిగితే లైనింగ్ దెబ్బతిన్న ప్రాంతం విస్తరించి పెద్ద గండికి దారితీయవచ్చని రైతులు ఆందోళన చెందుతున్నారు.

కాలువకు పెద్ద గండి పడితే సమీపంలోని వ్యవసాయ భూములు, పంటలు, గ్రామీణ ప్రాంతాలపై ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంటుంది.

రైతులకు సాగునీరు అందించడమే లక్ష్యం

సీతారామ లిఫ్ట్ ఇరిగేషన్ ప్రాజెక్ట్ ప్రధాన ఉద్దేశం గోదావరి జలాలను ఎత్తిపోసి ఖమ్మం, భద్రాద్రి కొత్తగూడెం, మహబూబాబాద్ జిల్లాల్లోని వ్యవసాయ భూములకు సాగునీరు అందించడం.

రాజీవ్ లింక్ కాలువ ద్వారా ఈ నీటిని నాగార్జునసాగర్ ఎడమ కాలువ వ్యవస్థతో అనుసంధానించి మరిన్ని ఆయకట్టు భూములకు నీటిని అందించాలనే లక్ష్యం ఉంది.

అందువల్ల లింక్ కాలువ పనితీరు రైతులకు ఎంతో కీలకం.

అధికారుల స్పందనపై ఆసక్తి

వరుసగా రెండు ప్రాంతాల్లో కాలువ లైనింగ్ దెబ్బతినడంతో అధికారులు దీనిపై ఎలాంటి చర్యలు తీసుకుంటారన్నది ఇప్పుడు చర్చనీయాంశంగా మారింది.

దెబ్బతిన్న ప్రాంతాలను తాత్కాలికంగా మరమ్మతు చేయడంతో పాటు, సమస్యకు అసలు కారణాన్ని గుర్తించడం అవసరం.

లైనింగ్ నిర్మాణం, కాంక్రీట్ నాణ్యత, మట్టి కట్ట బలం, నీటి ప్రవాహ వేగం వంటి అంశాలను సాంకేతికంగా పరిశీలించాల్సి ఉంటుంది.

పూర్తి స్థాయి సాంకేతిక పరిశీలన అవసరం

ఒకే కాలువలో తక్కువ వ్యవధిలో పలు చోట్ల లైనింగ్ దెబ్బతింటే దాన్ని కేవలం స్థానిక లోపంగా చూడటం సరిపోదు.

కాలువ మొత్తం నిర్మాణాన్ని నిపుణుల బృందంతో పరిశీలించాల్సిన అవసరం ఉంటుంది.

ప్రత్యేకంగా నీటి ప్రవాహం ప్రారంభమైన తర్వాత లైనింగ్ పనితీరు ఎలా ఉందో, మట్టి కట్టపై ఒత్తిడి ఎంతగా పడుతోందో, డ్రైనేజీ వ్యవస్థ సక్రమంగా పనిచేస్తోందో పరిశీలించాలి.

బాధ్యత ఎవరిది?

ప్రజా నిధులతో నిర్మించిన భారీ సాగునీటి ప్రాజెక్టుల్లో నిర్మాణ నాణ్యతకు సంబంధించి బాధ్యత స్పష్టంగా ఉండాలి.

నిర్మాణ సంస్థలు, పర్యవేక్షణ అధికారులు, ఇంజినీరింగ్ విభాగాలు తమ తమ స్థాయిలో నాణ్యత ప్రమాణాలను పాటించాల్సి ఉంటుంది.

లోపాలు బయటపడితే వాటిని వెంటనే సరిచేయడంతో పాటు భవిష్యత్‌లో పునరావృతం కాకుండా శాశ్వత పరిష్కారం చూపాల్సి ఉంటుంది.

ముందున్న సవాలు

ప్రస్తుతం కాలువలో నీటి ప్రవాహం కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో దెబ్బతిన్న ప్రాంతానికి తక్షణ రక్షణ చర్యలు తీసుకోవడం అత్యవసరం.

అదే సమయంలో తాత్కాలిక మరమ్మతులకే పరిమితం కాకుండా కాలువ మొత్తం నిర్మాణ నాణ్యతను పరిశీలించి అవసరమైన చోట శాశ్వత మరమ్మతులు చేపట్టాలి.

రాజీవ్ లింక్ కాలువపై ఆధారపడే రైతులకు సాగునీటి సరఫరా నిరంతరంగా కొనసాగాలంటే కాలువ భద్రత కూడా అంతే ముఖ్యమైనది.

ముగింపు

సీతారామ ప్రాజెక్ట్ రాజీవ్ లింక్ కాలువకు వారం రోజుల్లోనే రెండోసారి నష్టం వాటిల్లడం నిర్మాణ నాణ్యతపై తీవ్ర చర్చకు దారితీసింది.

జూలూరుపాడు మండలంలో 6–7 మీటర్ల RCC లైనింగ్ కొట్టుకుపోవడం, లోపలి మట్టి బయటపడటం, నీటి ప్రవాహం కొనసాగుతుండటం రైతుల్లో ఆందోళన పెంచుతున్నాయి.

తాత్కాలిక మరమ్మతులతో సమస్యను ముగించకుండా, కాలువ మొత్తం నిర్మాణాన్ని సాంకేతికంగా పరిశీలించి లోపాలను శాశ్వతంగా పరిష్కరించాల్సిన అవసరం ఉంది.