ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలను మరింత కఠినతరం చేస్తూ, ఆ దేశంతో వ్యాపారం కొనసాగించే ఇతర దేశాలపై కూడా చర్యలు తీసుకుంటామని వాషింగ్టన్ హెచ్చరించిన నేపథ్యంలో చైనా ఘాటుగా స్పందించింది. ఇలాంటి ఏకపక్ష ఆంక్షలను తాము అంగీకరించబోమని బీజింగ్ స్పష్టం చేసింది.
చైనా విదేశాంగ శాఖ ప్రతినిధి లిన్ జియాన్ మంగళవారం మాట్లాడుతూ, ఐక్యరాజ్యసమితి భద్రతా మండలి అనుమతి లేకుండా విధించే ఏకపక్ష ఆంక్షలకు అంతర్జాతీయ చట్టంలో ఆధారం లేదని అన్నారు. చైనా తన హక్కులు, ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడానికి అవసరమైన చర్యలు తీసుకుంటుందని తెలిపారు.
ఇరాన్తో వాణిజ్య సంబంధాలు కొనసాగిస్తున్న దేశాలు అమెరికా నుంచి వచ్చే ‘సెకండరీ ఆంక్షల’ను ఎదుర్కోవాల్సి రావచ్చని అమెరికా ట్రెజరీ కార్యదర్శి స్కాట్ బెసెంట్ హెచ్చరించారు. ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచేందుకు వాషింగ్టన్ కొత్త చర్యలను ప్రకటించిన సమయంలో ఈ హెచ్చరిక వచ్చింది.
అమెరికా తాజా చర్యల్లో ఇరాన్కు సంబంధించిన దాదాపు 60 సంస్థలు, వ్యక్తులు, ఇతర ఆర్థిక నెట్వర్క్లపై ఆంక్షలు ఉన్నాయి. ఇరాన్కు ఆదాయం అందించే మార్గాలను కత్తిరించడమే ఈ చర్యల ప్రధాన లక్ష్యంగా అమెరికా పేర్కొంది.
చైనాకు ఈ పరిణామం ప్రత్యేకంగా ప్రాధాన్యం కలిగి ఉంది. ఇరాన్కు చైనా అతిపెద్ద వాణిజ్య భాగస్వాముల్లో ఒకటి. ముఖ్యంగా ఇరాన్ చమురు కొనుగోళ్లలో చైనా కీలక పాత్ర పోషిస్తోంది. తాజా అమెరికా చర్యల్లో చైనాలో ఉన్న కొన్ని ఇరాన్కు అనుబంధ సంస్థలు కూడా లక్ష్యంగా మారాయి.
అయితే బీజింగ్ మాత్రం ఇరాన్తో తన సహకారాన్ని అమెరికా ఒత్తిడి కారణంగా నిలిపివేసే సంకేతాలు ఇవ్వలేదు. చైనా-ఇరాన్ సహకారం అంతర్జాతీయ చట్టానికి అనుగుణంగానే జరుగుతోందని లిన్ జియాన్ తెలిపారు. అలాంటి సహకారాన్ని అడ్డుకోవడం లేదా బలవంతంగా మార్చడం సరైంది కాదని చైనా అభిప్రాయపడుతోంది.
అమెరికా చేపడుతున్న ఆర్థిక ఒత్తిడి విధానంపై కూడా చైనా విమర్శలు చేసింది. ఆర్థిక యుద్ధం, గరిష్ఠ ఒత్తిడి వంటి చర్యలు ఇరాన్ సమస్యకు పరిష్కారం చూపవని, బదులుగా ఉద్రిక్తతలను పెంచి ప్రపంచ ఆర్థిక, ఆర్థిక వ్యవస్థలపై ప్రభావం చూపుతాయని లిన్ పేర్కొన్నారు. సమస్యకు పరిష్కారం కోసం చర్చలు, దౌత్య మార్గాల వైపు తిరిగి రావడమే ప్రాధాన్యత కావాలని ఆయన అన్నారు.
ఇరాన్పై అమెరికా ఒత్తిడి పెరుగుతున్న సమయంలో చైనా వైఖరి రెండు దేశాల మధ్య మరో కీలక విభేదానికి దారితీయవచ్చు. ముఖ్యంగా ఇరాన్ చమురు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం విషయంలో బీజింగ్ తన సంబంధాలను కొనసాగిస్తే, వాషింగ్టన్ ప్రకటించిన సెకండరీ ఆంక్షల పరిధి ఎంతవరకు అమలవుతుందన్నది ఆసక్తికరంగా మారింది.
ప్రస్తుత పరిస్థితుల్లో చైనా తన ఆర్థిక ప్రయోజనాలను కాపాడుకోవడంతో పాటు ఇరాన్తో ఉన్న సంబంధాలను కొనసాగించాలని చూస్తోంది. మరోవైపు అమెరికా మాత్రం ఇరాన్కు అంతర్జాతీయంగా లభించే ఆర్థిక సహకారాన్ని తగ్గించడమే లక్ష్యంగా ముందుకు సాగుతోంది.
ఈ విభేదం కొనసాగితే ఇరాన్కే కాకుండా ప్రపంచ చమురు మార్కెట్లు, అంతర్జాతీయ వాణిజ్యం, అమెరికా-చైనా సంబంధాలపై కూడా ప్రభావం పడే అవకాశం ఉంది.
