గ్రీస్ ఇజ్రాయెల్తో 3.5 బిలియన్ డాలర్ల విలువైన భారీ రక్షణ ఒప్పందాన్ని కుదుర్చుకుంది. సోమవారం టెల్ అవీవ్లో కుదిరిన ఈ ఒప్పందం ద్వారా గ్రీస్ తొలిసారిగా సమగ్ర బహుళస్థాయి వాయు రక్షణ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేసుకోనుంది. రెండు దేశాల మధ్య కుదిరిన ఒప్పందాల్లో ఇదే అతిపెద్దదిగా పేర్కొంటున్నారు.
‘అకిలీస్ షీల్డ్’లో ఏముంటాయి?
గ్రీస్ కొనుగోలు చేస్తున్న వ్యవస్థను ‘అకిలీస్ షీల్డ్’గా పిలుస్తున్నారు. ఇందులో మూడు ప్రధాన ఇజ్రాయెల్ రక్షణ వ్యవస్థలు ఉంటాయి.
డేవిడ్స్ స్లింగ్ వ్యవస్థ బాలిస్టిక్ క్షిపణులు, క్రూయిజ్ క్షిపణులు, మధ్యస్థ నుంచి దీర్ఘశ్రేణి రాకెట్లను అడ్డుకునేందుకు రూపొందించబడింది. స్పైడర్ వ్యవస్థ విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, డ్రోన్లు, మార్గనిర్దేశిత ఆయుధాల వంటి తక్కువ ఎత్తులో వచ్చే వైమానిక ముప్పులను ఎదుర్కొంటుంది.
బరాక్ ఎంఎక్స్ వ్యవస్థ బాలిస్టిక్, క్రూయిజ్ క్షిపణులతో పాటు యుద్ధ విమానాలు, హెలికాప్టర్లు, మానవరహిత వైమానిక వాహనాలను అడ్డుకునే సామర్థ్యాన్ని కలిగి ఉంటుంది.
రాడార్లు, కృత్రిమ మేధస్సు ఆధారిత నియంత్రణ కేంద్రం
ఈ ఒప్పందంలో బహుళ ప్రయోజన రాడార్లు, గగనతల పర్యవేక్షణ వ్యవస్థలు కూడా ఉన్నాయి. అంతేకాకుండా వివిధ రక్షణ వ్యవస్థలను ఒకే చోట సమన్వయం చేసే కృత్రిమ మేధస్సు ఆధారిత నియంత్రణ కేంద్రాన్ని కూడా ఏర్పాటు చేయనున్నారు.
అదనంగా సుమారు 30 మిలియన్ డాలర్ల విలువైన ప్రత్యేక ఒప్పందం ద్వారా డ్రోన్ డోమ్ వ్యవస్థలను కూడా గ్రీస్ కొనుగోలు చేయనుంది. వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలను డ్రోన్ల నుంచి రక్షించడమే దీని లక్ష్యం.
ఇరాన్ ముప్పు కూడా ఒక కారణమేనా?
అమెరికా-ఇజ్రాయెల్ యుద్ధం ఇరాన్తో కొనసాగుతున్న నేపథ్యంలో గ్రీస్ భద్రతాపరమైన ఆందోళనలు పెరిగాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
గ్రీస్లో అమెరికా నౌకాదళ స్థావరాలు ఉన్నాయి. ఇరాన్, అమెరికా మిత్రదేశాలపై దాడులను విస్తరిస్తే భవిష్యత్తులో ఈ స్థావరాలు కూడా లక్ష్యాలుగా మారే అవకాశం ఉందన్న ఆందోళన ఏథెన్స్లో ఉంది.
అమెరికా తయారు చేసే పేట్రియాట్ రక్షణ వ్యవస్థకు భారీ డిమాండ్ ఉన్నప్పటికీ, పేట్రియాట్ కంటే డేవిడ్స్ స్లింగ్ తక్కువ ఖర్చుతో అందుబాటులో ఉండటంతో కొన్ని యూరోపియన్ దేశాలు ఇజ్రాయెల్ వ్యవస్థల వైపు చూస్తున్నాయని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
టర్కియే సామర్థ్యాలపై గ్రీస్ ఆందోళన
గ్రీస్కు మరో ప్రధాన ఆందోళన టర్కియే పెంచుకుంటున్న సైనిక, ముఖ్యంగా డ్రోన్ సామర్థ్యాలు.
ఏజియన్ సముద్రం, తూర్పు మధ్యధరా ప్రాంతంలోని సముద్ర సరిహద్దులు, వివాదాస్పద ప్రాంతాలపై గ్రీస్, టర్కియే మధ్య చాలా కాలంగా విభేదాలు కొనసాగుతున్నాయి.
ఈ నేపథ్యంలో ‘అకిలీస్ షీల్డ్’లోని తొలి రక్షణ వ్యవస్థలను ఏజియన్ ప్రాంతంలో మోహరించే అవకాశం ఉందని విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
గ్రీస్-ఇజ్రాయెల్ సంబంధాలు మరింత బలపడుతున్నాయా?
గ్రీస్, ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఇప్పటికే ఆర్థిక, దౌత్య సంబంధాలతో పాటు సైనిక సహకారం కూడా ఉంది. ఇరు దేశాలు క్రమం తప్పకుండా సంయుక్త సైనిక విన్యాసాలు నిర్వహిస్తున్నాయి.
గ్రీస్ 2030 నాటికి తన సైన్యాన్ని ఆధునీకరించాలన్న ప్రణాళికలో భాగంగానే ఈ కొనుగోలు జరుగుతోంది. 2036 వరకు సుమారు 32 బిలియన్ డాలర్లను రక్షణ ఆధునీకరణపై ఖర్చు చేయాలని గ్రీస్ భావిస్తోంది. ఇందులో ఇజ్రాయెల్ రక్షణ వ్యవస్థతో పాటు అమెరికా నుంచి 40 వరకు ఎఫ్-35 యుద్ధ విమానాలు, ఫ్రాన్స్, ఇటలీ నుంచి యుద్ధనౌకలను కొనుగోలు చేసే ప్రణాళికలు ఉన్నాయి.
ఇజ్రాయెల్తో సంబంధాలపై గ్రీస్లో వ్యతిరేకత
అయితే ఇజ్రాయెల్తో గ్రీస్ సంబంధాలు బలపడటంపై దేశంలో అందరూ సానుకూలంగా లేరు.
గాజాలో ఇజ్రాయెల్ సైనిక చర్యలను వ్యతిరేకించే గ్రీకు ప్రజలు, రాజకీయ నాయకులు, మేధావులు ఉన్నారు. జూన్లో విడుదలైన ప్యూ రీసెర్చ్ సెంటర్ సర్వే ప్రకారం 76 శాతం మంది గ్రీకులు ప్రపంచ వ్యవహారాల్లో ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు సరైన నిర్ణయాలు తీసుకుంటారని నమ్మడం లేదని తెలిపింది.
ప్రతిపక్ష నేతలు, మేధావులు గ్రీస్ ఇజ్రాయెల్కు మరింత దగ్గరవడం వల్ల దేశం ప్రాంతీయ ఘర్షణల్లో పరోక్షంగా భాగస్వామిగా మారే ప్రమాదం ఉందని విమర్శిస్తున్నారు.
యూరప్ భద్రతా పరిస్థితుల్లో మార్పు
ఉక్రెయిన్ యుద్ధం, ఇరాన్తో పెరుగుతున్న ఉద్రిక్తతలు, డ్రోన్లు మరియు బాలిస్టిక్ క్షిపణుల వినియోగం వంటి పరిణామాలు యూరప్ దేశాలను తమ వాయు రక్షణ సామర్థ్యాలను పెంచుకునేలా చేస్తున్నాయి.
గ్రీస్ కూడా ఈ మారుతున్న భద్రతా పరిస్థితులకు అనుగుణంగా తన రక్షణ వ్యవస్థను బలోపేతం చేసుకోవాలని భావిస్తోంది.
ముగింపు
ఇజ్రాయెల్తో గ్రీస్ కుదుర్చుకున్న 3.5 బిలియన్ డాలర్ల రక్షణ ఒప్పందం వెనుక అనేక భద్రతా కారణాలు ఉన్నాయి. ఇరాన్ నుంచి ఉత్పన్నమవుతున్న ముప్పు, టర్కియే పెరుగుతున్న డ్రోన్ సామర్థ్యాలు, ఏజియన్ సముద్రంలో కొనసాగుతున్న వివాదాలు గ్రీస్ నిర్ణయంపై ప్రభావం చూపినట్లు విశ్లేషకులు చెబుతున్నారు.
డేవిడ్స్ స్లింగ్, స్పైడర్, బరాక్ ఎంఎక్స్ వ్యవస్థలతో కూడిన ‘అకిలీస్ షీల్డ్’ ద్వారా గ్రీస్ తన వైమానిక, క్షిపణి రక్షణ సామర్థ్యాలను గణనీయంగా పెంచుకోనుంది. అయితే ఇజ్రాయెల్తో సైనిక సంబంధాలు మరింత బలపడటంపై గ్రీస్లోనే రాజకీయ, ప్రజా వ్యతిరేకత కూడా వ్యక్తమవుతోంది.
