నేపాల్లో ఘోర ఫ్లాష్ ఫ్లడ్స్ తర్వాత సహాయక, పునరావాస చర్యలను ప్రభుత్వం మరింత ముమ్మరం చేసింది. భోటేకోషి–త్రిశూలి కారిడార్తో పాటు తీవ్రంగా ప్రభావితమైన ప్రాంతాల్లో సైన్యం, పోలీసులు, స్థానిక అధికారులు, వైద్య బృందాలు కలిసి రెస్క్యూ ఆపరేషన్లు నిర్వహిస్తున్నారు.
నేపాల్ ప్రధాని బాలేంద్ర షా శుక్రవారం రాత్రి వెల్లడించిన వివరాల ప్రకారం ఇప్పటివరకు 4,451 మందిని సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలించారు. వీరిలో వివిధ జలవిద్యుత్ ప్రాజెక్టుల సొరంగాల్లో చిక్కుకున్న 191 మంది కార్మికులు కూడా ఉన్నారు.
16 హెలికాప్టర్లతో సహాయక చర్యలు
వరదల కారణంగా పలు ప్రాంతాలకు రోడ్డు మార్గం తెగిపోవడంతో వైమానిక సహాయం కీలకంగా మారింది. నేపాల్ ఆర్మీ, ప్రైవేట్ ఆపరేటర్లకు చెందిన 16 హెలికాప్టర్లను సహాయక చర్యలకు వినియోగిస్తున్నారు.
ధున్చే, త్రిశూలి, టిమురే, స్యాఫ్రుబేసి తదితర ప్రాంతాలకు హెలికాప్టర్ షటిల్ సర్వీసులు నిర్వహించగా, ఇప్పటివరకు 99 విమాన ప్రయాణాలు చేపట్టినట్లు ప్రధాని తెలిపారు. అత్యవసర పరిస్థితుల్లో ఉన్న ప్రజలను తరలించడంతో పాటు ఆహారం, మందులు, ఇతర సహాయక సామగ్రిని కూడా ఈ మార్గంలో పంపిస్తున్నారు.
అయితే ప్రతికూల వాతావరణం సహాయక చర్యలకు ఇబ్బందిగా మారుతోంది. భారీ వర్షాల కారణంగా త్రిశూలి నది నీటిమట్టం పెరగడంతో కొన్ని ప్రాంతాల్లో హెలికాప్టర్ కార్యకలాపాలను తాత్కాలికంగా నిలిపివేయాల్సి వచ్చింది. ప్రమాదకర ప్రాంతాల్లోని ప్రజలను ముందుగానే సురక్షిత ప్రాంతాలకు తరలిస్తున్నారు.
విదేశీయుల కోసం ప్రత్యేక చర్యలు
వరదల్లో పలువురు విదేశీయులు కూడా చిక్కుకుపోవడంతో వారి గుర్తింపు, రక్షణ కోసం ప్రత్యేక సమన్వయ వ్యవస్థను ఏర్పాటు చేశారు. ఇప్పటివరకు 129 మంది విదేశీ పర్యాటకులు, పౌరులను రక్షించి గుర్తించినట్లు ప్రధాని తెలిపారు.
నేపాల్ విదేశాంగ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రత్యేక ఎమర్జెన్సీ కంట్రోల్ రూమ్ను ఏర్పాటు చేసి ఆయా దేశాల రాయబార కార్యాలయాలు, బాధితుల కుటుంబాలతో సమన్వయం చేస్తోంది.
15,000 మందికి పైగా భద్రతా సిబ్బంది
రెస్క్యూ ఆపరేషన్ల కోసం నేపాల్ భారీగా భద్రతా సిబ్బందిని రంగంలోకి దించింది. మొత్తం 15,431 మంది సిబ్బంది సహాయక చర్యల్లో పాల్గొంటున్నారు.
వారిలో 6,755 మంది నేపాల్ ఆర్మీకి, 4,473 మంది నేపాల్ పోలీసులకు, 4,203 మంది ఆర్మ్డ్ పోలీస్ ఫోర్స్కు చెందినవారు. గల్లంతైన వారిని వెతకడం, చిక్కుకున్న వారిని బయటకు తీయడం, బాధిత ప్రాంతాలకు సహాయం అందించడం వంటి పనులను వీరు చేపడుతున్నారు.
రూ.1.9 బిలియన్లకు పైగా సహాయ నిధి
వరద బాధితులకు దేశవ్యాప్తంగా మద్దతు పెరుగుతోంది. ప్రధాని విపత్తు సహాయ నిధికి గత 36 గంటల్లోనే రూ.1.9 బిలియన్లకు పైగా విరాళాలు అందినట్లు ప్రధాని కార్యాలయం తెలిపింది.
అదే సమయంలో వరద ప్రభావిత 15 స్థానిక సంస్థలకు తక్షణ సహాయం, రెస్క్యూ, అవసరమైన పనుల కోసం రూ.67.5 మిలియన్లు ప్రభుత్వం విడుదల చేసింది.
ప్రైవేట్ రంగం కూడా సహాయక చర్యలకు భారీగా విరాళాలు అందిస్తోంది. కంపెనీలు, బ్యాంకులు, బీమా సంస్థలు, వ్యక్తిగత దాతలు ప్రధాని సహాయ నిధికి తమ వంతు సాయం చేస్తున్నారు.
ప్రధాని, మంత్రుల నెల జీతం విరాళం
వరద బాధితులకు సహాయం అందించేందుకు ప్రధాని బాలేంద్ర షా, ఆయన మంత్రివర్గ సభ్యులు తమ ఒక నెల జీతం, పారితోషికాన్ని ప్రధాని విపత్తు సహాయ నిధికి విరాళంగా ఇవ్వాలని నిర్ణయించారు.
అదే సమయంలో వరదలతో ప్రభావితమైన వ్యక్తులు, వ్యాపార సంస్థల కోసం ప్రత్యేక సహాయ, పునరావాస ప్యాకేజీని సిద్ధం చేయాలని ఆర్థిక మంత్రిత్వ శాఖను కేబినెట్ ఆదేశించింది.
రహదారులు, విద్యుత్, కమ్యూనికేషన్ పునరుద్ధరణ
రెస్క్యూ చర్యలతో పాటు దెబ్బతిన్న మౌలిక వసతులను పునరుద్ధరించడంపైనా ప్రభుత్వం దృష్టి పెట్టింది.
నేపాల్లోని టెలికాం నెట్వర్క్కు భారీ నష్టం జరిగినప్పటికీ, 120 NTC సైట్లలో 82, 78 Ncell సైట్లలో 63 తిరిగి పనిచేస్తున్నాయి. ప్రభావితమైన మొత్తం 198 టవర్లు, సైట్లలో 145 పునరుద్ధరించినట్లు ప్రభుత్వం తెలిపింది.
నువాకోట్లో దాదాపు 90 శాతం ప్రాంతాల్లో విద్యుత్ సరఫరా పునరుద్ధరించగా, ధున్చేలో కూడా విద్యుత్ సేవలను త్వరగా పునరుద్ధరించే ప్రయత్నాలు జరుగుతున్నాయి.
రహదారి కనెక్టివిటీ కీలకం
వరదల్లో రోడ్లు, వంతెనలు కొట్టుకుపోవడంతో సహాయక సామగ్రిని బాధిత ప్రాంతాలకు తరలించడం పెద్ద సవాలుగా మారింది. త్రిశూలి నది సమీపంలోని దెబ్బతిన్న రహదారిలో సుమారు 500 మీటర్ల మేర మార్గం ఇంకా పునరుద్ధరించాల్సి ఉంది.
ఈ మార్గం పూర్తిగా అందుబాటులోకి వస్తే రెస్క్యూ బృందాలు, ఆహారం, మందులు, ఇతర అత్యవసర సామగ్రిని వేగంగా తరలించే అవకాశం ఉంటుంది.
విదేశీ సహాయంపై నేపాల్ స్పష్టత
విదేశీ సహాయాన్ని ప్రభుత్వం తిరస్కరించిందంటూ వచ్చిన వార్తలను ప్రధాని బాలేంద్ర షా ఖండించారు. భారత్, చైనా, ఇతర అంతర్జాతీయ భాగస్వాములతో అవసరమైన సహాయం, సామగ్రి కోసం నిరంతరం సమన్వయం కొనసాగుతోందని తెలిపారు.
అయితే హెలికాప్టర్లు లేదా ఇతర వనరులను వినియోగించే సమయంలో గగనతల భద్రత, భౌగోళిక పరిస్థితులు, వాస్తవ అవసరాలను పరిగణనలోకి తీసుకుంటున్నట్లు చెప్పారు.
ముందున్న సవాళ్లు
రెస్క్యూ చర్యలు కొనసాగుతున్నప్పటికీ నేపాల్కు ఇంకా పెద్ద సవాళ్లు ఎదురుగా ఉన్నాయి. భారీ వర్షాలు, పెరుగుతున్న నదీ నీటిమట్టాలు, దెబ్బతిన్న రోడ్లు, కొండ ప్రాంతాల్లో భౌగోళిక పరిస్థితులు సహాయక చర్యలను క్లిష్టతరం చేస్తున్నాయి.
అదే సమయంలో గల్లంతైన వారిని గుర్తించడం, బాధితులకు సురక్షిత నివాసాలు కల్పించడం, దెబ్బతిన్న రవాణా, విద్యుత్, కమ్యూనికేషన్ వ్యవస్థలను పునరుద్ధరించడం అత్యవసరంగా మారింది.
ప్రస్తుతం నేపాల్ ప్రభుత్వం రెస్క్యూ నుంచి పునరావాస దశకు క్రమంగా మారుతోంది. వేలాది మందిని రక్షించడంతో పాటు భారీగా సమకూరుతున్న విరాళాలు, అంతర్జాతీయ సహకారం దేశానికి తక్షణ ఉపశమన చర్యలను వేగవంతం చేయడంలో కీలకంగా మారనున్నాయి.
