ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు ఇటీవలి కాలంలో టర్కీ అధ్యక్షుడు రెసెప్ తయ్యిప్ ఎర్డోగన్, న్యూయార్క్ సిటీ మేయర్ జొహ్రాన్ మమ్దానీ వంటి నేతలపై తీవ్ర వ్యాఖ్యలు చేస్తున్నారు. వీరిద్దరూ భౌగోళికంగా, రాజకీయంగా పూర్తిగా భిన్నమైన వ్యక్తులైనా, ఇజ్రాయెల్ దృష్టిలో ఇద్దరూ వేర్వేరు కారణాలతో సవాళ్లుగా మారుతున్నారు.
టర్కీ విషయంలో ప్రధాన ఆందోళన ప్రాంతీయ ప్రభావం. ఎర్డోగన్ ప్రభుత్వం ఇజ్రాయెల్పై తన విమర్శలను మరింత తీవ్రతరం చేయడంతో పాటు, సిరియా వంటి ఇజ్రాయెల్కు అత్యంత సున్నితమైన ప్రాంతాల్లో టర్కీ ప్రభావాన్ని పెంచుకునే ప్రయత్నం చేస్తోంది. ఇజ్రాయెల్ అధికారులు టర్కీ సైనిక ఉనికి విస్తరించడాన్ని భద్రతాపరమైన ప్రమాదంగా చూస్తున్నారు.
ఇటీవల టర్కీతో సంబంధాలపై నెతన్యాహు కూడా ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు. టర్కీ అధ్యక్షుడు ప్రాంతంలో ఒట్టోమన్ ప్రభావాన్ని తిరిగి పెంచుకోవాలని చూస్తున్నారని ఆయన ఆరోపించినట్లు నివేదికలు వెల్లడించాయి. అమెరికా టర్కీకి F-35 యుద్ధ విమానాలను విక్రయించే అంశంపైనా నెతన్యాహు అభ్యంతరం వ్యక్తం చేశారు.
సిరియా విషయంలో ఈ పోటీ మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. అక్కడ టర్కీ తన ప్రభావాన్ని పెంచుకుంటే, ఇజ్రాయెల్ భద్రతా ప్రయోజనాలకు అది ఇబ్బందిగా మారుతుందని జెరూసలేం భావిస్తోంది. అదే సమయంలో టర్కీ మాత్రం సిరియా రాజకీయ, భద్రతా వ్యవహారాల్లో తన పాత్రను విస్తరించేందుకు ప్రయత్నిస్తోంది.
ఎర్డోగన్కు భిన్నంగా జొహ్రాన్ మమ్దానీ సమస్య న్యూయార్క్ రాజకీయాలతో ముడిపడి ఉంది. ఇజ్రాయెల్-గాజా యుద్ధంపై మమ్దానీ తీవ్రంగా విమర్శలు చేశారు. నెతన్యాహుపై అంతర్జాతీయ క్రిమినల్ కోర్టు జారీ చేసిన వారెంట్ను అమలు చేయాలని గతంలో ఆయన చేసిన వ్యాఖ్యలు ఇజ్రాయెల్లో తీవ్ర ప్రతిస్పందనకు కారణమయ్యాయి. అయితే తర్వాత న్యూయార్క్ మేయర్గా తనకు నెతన్యాహును అరెస్ట్ చేసే చట్టపరమైన అధికారం లేదని మమ్దానీ అంగీకరించారు.
మమ్దానీపై నెతన్యాహు స్పందించడం వెనుక మరో అంశం అమెరికాలో ఇజ్రాయెల్పై మారుతున్న రాజకీయ చర్చ. న్యూయార్క్ వంటి కీలక నగరంలో ఇజ్రాయెల్ విధానాలపై తీవ్ర విమర్శలు చేసే నాయకుడు ఎదగడం, అమెరికాలో ఇజ్రాయెల్కు ఉన్న రాజకీయ మద్దతుపై కొత్త చర్చలకు దారితీస్తోంది.
మమ్దానీ వ్యాఖ్యలు కేవలం ఇజ్రాయెల్-పాలస్తీనా అంశానికే పరిమితం కాలేదు. న్యూయార్క్లోని యూదు సమాజం, ఇజ్రాయెల్ అనుకూల సంస్థలు కూడా ఆయన వైఖరిపై ఆందోళన వ్యక్తం చేశాయి. మరోవైపు మమ్దానీ అనుకూల వర్గాలు ఆయన వైఖరిని పాలస్తీనా హక్కులకు మద్దతుగా చూస్తున్నాయి.
నెతన్యాహు ఈ రెండు అంశాలను ప్రస్తావించడం ద్వారా ఒక విస్తృత రాజకీయ సందేశాన్ని కూడా ఇస్తున్నారని విశ్లేషించవచ్చు. ఇజ్రాయెల్కు వ్యతిరేకంగా ప్రాంతీయంగానూ, అంతర్జాతీయంగానూ పెరుగుతున్న ఒత్తిడిని ఆయన తన రాజకీయ మద్దతుదారుల ముందు భద్రతా సమస్యగా చూపుతున్నారు.
టర్కీ విషయంలో ఇది మధ్యప్రాచ్య శక్తి సమీకరణాలకు సంబంధించిన అంశం కాగా, మమ్దానీ విషయంలో అది అమెరికా రాజకీయాలు, అంతర్జాతీయ న్యాయ వ్యవస్థ, ఇజ్రాయెల్పై అమెరికన్ ప్రజాభిప్రాయంతో ముడిపడి ఉంది.
నెతన్యాహు ఈ ఇద్దరినీ ఒకే రకమైన ప్రత్యర్థులుగా చూస్తున్నారని చెప్పడం సరైనది కాదు. వారి పాత్రలు, ప్రభావ పరిధులు వేరు. కానీ ఇజ్రాయెల్ ప్రధానమంత్రి దృష్టిలో ఇద్దరూ ప్రస్తుతం తన ప్రభుత్వానికి రాజకీయ లేదా దౌత్యపరమైన సవాళ్లను ప్రతిబింబిస్తున్నారు.
టర్కీతో సంబంధాలు మరింత దిగజారితే సిరియా, మధ్యప్రాచ్య భద్రతపై ప్రభావం పడవచ్చు. అదే సమయంలో అమెరికా నగరాల రాజకీయాల్లో ఇజ్రాయెల్పై విమర్శలు బలపడితే, వాషింగ్టన్తో జెరూసలేం సంబంధాలపై కూడా రాజకీయ ఒత్తిడి పెరగవచ్చు.
అందుకే ఎర్డోగన్, మమ్దానీలపై నెతన్యాహు చేస్తున్న వ్యాఖ్యలను కేవలం వ్యక్తిగత విమర్శలుగా చూడటం కంటే, ఇజ్రాయెల్ ఎదుర్కొంటున్న విస్తృత ప్రాంతీయ మరియు రాజకీయ సవాళ్లలో భాగంగా చూడాల్సి ఉంటుంది.
