కీవ్లో జైశంకర్-జెలెన్స్కీ భేటీ
సెప్టెంబర్ 3న కీవ్లో జైశంకర్ ఉక్రెయిన్ అధ్యక్షుడు జెలెన్స్కీని కలిశారు. అంతకుముందు ఆయన ఉక్రెయిన్ విదేశాంగ మంత్రి ఆండ్రియ్ సిబిహాతో కూడా చర్చలు జరిపారు.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ ఘర్షణను ముగించేందుకు దౌత్యపరమైన మార్గాలను అన్వేషించడంతో పాటు భారత్-ఉక్రెయిన్ ద్వైపాక్షిక సహకారాన్ని మరింత విస్తరించే అంశాలపై చర్చ జరిగినట్లు జైశంకర్ తెలిపారు.
భారత్ వైఖరికి జెలెన్స్కీ ప్రశంస
భేటీ అనంతరం జెలెన్స్కీ భారత్ వైఖరిని స్వాగతించారు. యుద్ధాన్ని ముగించేందుకు భారత్ చేస్తున్న ప్రయత్నాలకు కృతజ్ఞతలు తెలిపారు.
భారత్ ఎప్పటినుంచో “ఇది యుద్ధ యుగం కాదు” అనే సందేశాన్ని ఇస్తోందని పేర్కొంటూ, శాంతి కోసం భారత్ స్పష్టమైన వైఖరిని అవలంబిస్తోందని జెలెన్స్కీ అన్నారు. యుద్ధం ముగిసి విశ్వసనీయమైన శాంతి నెలకొనాలని ఆయన ఆకాంక్షించారు.
దౌత్యమే పరిష్కారమన్న జైశంకర్
జైశంకర్ కూడా యుద్ధానికి సైనిక పరిష్కారం కంటే చర్చలు, దౌత్యం, సంప్రదింపులే మార్గమని పునరుద్ఘాటించారు.
రష్యా-ఉక్రెయిన్ యుద్ధం ఐదో సంవత్సరంలోకి ప్రవేశించిన నేపథ్యంలో ప్రతి రోజు జరిగే ఘర్షణ మరింత ప్రాణనష్టం, విధ్వంసానికి దారితీస్తోందని ఆయన అన్నారు. భారత్ ఏ విధంగానైనా శాంతి ప్రయత్నాలకు సహాయపడగలిగితే సిద్ధంగా ఉందని తెలిపారు.
రష్యా చమురుపై భారత్ స్పష్టత
జైశంకర్ పర్యటనలో రష్యా నుంచి భారత్ చమురు కొనుగోళ్ల అంశం కూడా ప్రస్తావనకు వచ్చింది. రష్యా చమురు కొనుగోలు చేయడం లేదా చేయకపోవడం వల్ల యుద్ధం ముగిసిపోదని జైశంకర్ స్పష్టం చేశారు.
14 బిలియన్లకు పైగా ప్రజలకు ఇంధన భద్రత కల్పించడం భారత్ ముందున్న ప్రధాన బాధ్యత అని ఆయన పేర్కొన్నారు. ఉక్రెయిన్కు తన సొంత దృక్పథం ఉందని, భారత్కు కూడా తనదైన విధానం ఉందని, పరస్పరం ఆ వైఖరులను గౌరవించాల్సిన అవసరం ఉందని చెప్పారు.
బ్లాక్ సీ భద్రతపై చర్చ
ఇరువురు నేతలు బ్లాక్ సీ ప్రాంతంలోని పరిస్థితిపై కూడా చర్చించారు. ముఖ్యంగా పౌర, వాణిజ్య నౌకల భద్రత, ఆహార సరఫరాలపై సముద్ర మార్గాల ప్రభావం వంటి అంశాలు సమావేశంలో ప్రస్తావనకు వచ్చాయి.
ఉక్రెయిన్ పోర్టులు, ఆహార రవాణా మార్గాలకు అంతరాయం కలగడం ప్రపంచంలోని ఇతర ప్రాంతాలపై కూడా ప్రభావం చూపుతుందని జెలెన్స్కీ ఆందోళన వ్యక్తం చేశారు.
జైశంకర్ కూడా వాణిజ్య నౌకలపై దాడుల వల్ల భారతీయ నావికులు ప్రభావితమవుతున్నారని తెలిపారు. ఇంధనం, ఎరువులు, ఆహార సరఫరాలపై ఇటువంటి అంతరాయాలు గ్లోబల్ సౌత్ దేశాలపై అదనపు భారాన్ని మోపుతున్నాయని చెప్పారు.
జైశంకర్ కీవ్లో ఉన్న సమయంలో డ్రోన్ దాడులు
జైశంకర్ కీవ్లో ఉన్న సమయంలో రష్యా జెట్ ఇంజిన్తో నడిచే షాహెద్ డ్రోన్లను ప్రయోగించిందని జెలెన్స్కీ ఆరోపించారు. ఈ డ్రోన్ల అభివృద్ధిలో ఇరాన్ సహకారం ఉందని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఉక్రెయిన్ యుద్ధ విమానాలు చాలా డ్రోన్లను అడ్డుకోవడంతో భారత ప్రతినిధి బృందం సురక్షితంగా ఉందని జెలెన్స్కీ తెలిపారు. ఈ ఘటన యుద్ధ పరిస్థితుల్లో జైశంకర్ పర్యటనకు అదనపు భద్రతా ప్రాధాన్యతను తీసుకొచ్చింది.
భారత్-ఉక్రెయిన్ సంబంధాలపై దృష్టి
యుద్ధంతో పాటు ద్వైపాక్షిక సంబంధాలను మరింత బలోపేతం చేయడం కూడా జైశంకర్ పర్యటనలో ముఖ్యమైన అంశంగా ఉంది. ఇంధనం, మౌలిక సదుపాయాలు, వ్యవసాయం, ఔషధాలు, డిజిటల్ టెక్నాలజీ, విద్య వంటి రంగాల్లో సహకారాన్ని విస్తరించే అవకాశాలపై ఇరుపక్షాలు చర్చించాయి.
ఉక్రెయిన్కు భారత్ ఇప్పటికే మానవతా సహాయాన్ని అందిస్తున్న నేపథ్యంలో భవిష్యత్తులో కూడా అవసరమైన సహాయాన్ని కొనసాగించేందుకు న్యూఢిల్లీ సిద్ధంగా ఉందని జైశంకర్ స్పష్టం చేశారు.
మోదీ-పుతిన్ భేటీ తర్వాత జైశంకర్ పర్యటన
జైశంకర్ ఉక్రెయిన్ పర్యటనకు ముందు ప్రధాని నరేంద్ర మోదీ రష్యా అధ్యక్షుడు వ్లాదిమిర్ పుతిన్తో భేటీ అయ్యారు. యుద్ధానికి ముగింపు పలికి శాంతి దిశగా ముందుకు సాగాల్సిన అవసరాన్ని మోదీ ప్రస్తావించారు.
ఈ నేపథ్యంలో జైశంకర్ కీవ్ పర్యటనకు మరింత దౌత్యపరమైన ప్రాధాన్యత ఏర్పడింది. మాస్కోతో సంబంధాలను కొనసాగిస్తూనే కీవ్తో కూడా సంభాషణను కొనసాగించడం ద్వారా భారత్ తన వ్యూహాత్మక స్వయంప్రతిపత్తిని ప్రదర్శిస్తోంది.
ముగింపు
జైశంకర్-జెలెన్స్కీ భేటీ భారత్-ఉక్రెయిన్ సంబంధాల్లో మరో కీలక దౌత్యపరమైన పరిణామంగా నిలిచింది. భారత్ శాంతి, చర్చలు, దౌత్యానికి మద్దతు ఇస్తోందని జెలెన్స్కీ ప్రశంసించడం న్యూఢిల్లీ వైఖరికి అంతర్జాతీయ గుర్తింపును సూచిస్తోంది.
అదే సమయంలో రష్యా చమురు కొనుగోళ్లు, బ్లాక్ సీ భద్రత వంటి అంశాల్లో తన ప్రయోజనాలను స్పష్టంగా వివరిస్తూ భారత్ రెండు వైపులా సంభాషణ కొనసాగించే విధానాన్ని మరోసారి చాటింది.
