ప్రపంచంలోని అత్యంత కఠినమైన ఆధ్యాత్మిక యాత్రల్లో కైలాస్ మానస సరోవర్ యాత్ర ఒకటి. తాజాగా నేపాల్లో సంభవించిన భారీ వరదలు కైలాస్ యాత్ర మార్గంలోని ప్రమాదాలను మరోసారి వెలుగులోకి తెచ్చాయి. టిబెట్కు వెళ్లే మార్గంలో ఉన్న రసువా ప్రాంతంలో ఆకస్మిక వరదలు రావడంతో పలువురు యాత్రికులు చిక్కుకుపోయారు.
అయితే వాతావరణ విపత్తులు లేకపోయినా ఈ యాత్ర సాధారణ ప్రయాణం కాదు. అత్యంత ఎత్తు, తక్కువ ఆక్సిజన్, తీవ్రమైన చలి, నిటారైన కొండ మార్గాలు, అనూహ్య వాతావరణం యాత్రను కఠినంగా మారుస్తాయి.
52 కిలోమీటర్ల పరిక్రమ
మౌంట్ కైలాస్ చుట్టూ చేసే పరిక్రమ సుమారు 52-53 కిలోమీటర్లు ఉంటుంది. ఈ మార్గంలో రాళ్లతో కూడిన ఎత్తుపల్లాలు, కఠినమైన కొండ మార్గాలు ఉంటాయి.
యాత్రలో అత్యంత కఠినమైన భాగాల్లో ఒకటి డోల్మా లా పాస్. ఇది సముద్ర మట్టానికి సుమారు 5,630 మీటర్ల ఎత్తులో ఉంటుంది.
ఆక్సిజన్ ఎందుకు సమస్య?
ఎత్తు పెరిగే కొద్దీ వాతావరణ పీడనం తగ్గుతుంది. దీంతో శరీరానికి అందే ఆక్సిజన్ పరిమాణం తగ్గుతుంది.
డోల్మా లా వంటి అత్యంత ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో యాత్రికులకు తలనొప్పి, తల తిరగడం, వికారం, శ్వాస తీసుకోవడంలో ఇబ్బంది, అలసట వంటి సమస్యలు ఎదురయ్యే అవకాశం ఉంది. అందుకే ఎత్తుకు శరీరం అలవాటు పడేందుకు తగిన సమయం తీసుకోవడం చాలా ముఖ్యం.
4,500 మీటర్లకు పైగా ప్రయాణం
కైలాస్ యాత్రలోని అనేక ప్రాంతాలు సముద్ర మట్టానికి 4,500 మీటర్లకు పైగా ఎత్తులో ఉంటాయి.
ముందుగా నెమ్మదిగా ఎత్తుకు చేరుకోవడం, శరీరానికి తగినంత విశ్రాంతి ఇవ్వడం యాత్రలో కీలకం. సాధారణంగా సమతల ప్రాంతాల్లో సులభంగా అనిపించే నడక కూడా ఇంత ఎత్తులో చాలా ఎక్కువ శ్రమను కోరుతుంది.
వాతావరణం ఎప్పుడు మారుతుందో చెప్పలేం
హిమాలయాల్లో వాతావరణం చాలా వేగంగా మారుతుంది. వర్షం, మంచు, బలమైన గాలులు, ఉష్ణోగ్రతలో ఆకస్మిక మార్పులు యాత్రికులకు ఇబ్బందులు కలిగించవచ్చు.
తాజా నేపాల్ వరదలు ఈ ప్రమాదాన్ని మరింత స్పష్టంగా చూపించాయి. భారీ వర్షాలు, కొండచరియలు, హిమనదుల కూలిపోవడం వంటి ఘటనలు రహదారులు, వంతెనలను దెబ్బతీసి యాత్రికులను మార్గమధ్యంలోనే నిలిపివేయగలవు.
నేపాల్ మార్గం ఎందుకు ప్రాచుర్యం పొందింది?
కైలాస్ మానస సరోవర్కు వెళ్లేందుకు ప్రభుత్వ ఆధ్వర్యంలో లిపులేఖ్ పాస్, నాథులా పాస్ మార్గాలు ఉన్నాయి. అయితే పరిమిత సంఖ్యలో యాత్రికులకు మాత్రమే ఈ మార్గాల్లో అవకాశం లభిస్తుంది.
దీంతో పలువురు యాత్రికులు ప్రైవేట్ టూర్ ఆపరేటర్ల ద్వారా నేపాల్ మీదుగా రసువా మార్గాన్ని ఎంచుకుంటున్నారు. 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రసువాగఢి సరిహద్దు మార్గం ద్వారా 13,523 మంది మతపరమైన పర్యాటకులు, యాత్రికులు కైలాస్ వైపు వెళ్లినట్లు నేపాల్ అధికారిక గణాంకాలు సూచిస్తున్నాయి.
నేపాల్ వరదలతో మార్గానికి భారీ నష్టం
ఆగస్టు 26న నేపాల్లోని రసువా ప్రాంతంలో సంభవించిన భారీ వరదలు కైలాస్ యాత్రకు కీలకమైన మార్గాన్ని తీవ్రంగా దెబ్బతీశాయి.
రహదారులు, వంతెనలు, భవనాలు ధ్వంసం కావడంతో పలువురు యాత్రికులు చిక్కుకుపోయారు. ఈ ఘటన హిమాలయ మార్గాల్లో ప్రకృతి వైపరీత్యాల ప్రమాదాన్ని మరోసారి గుర్తుచేసింది.
భక్తి, శారీరక సామర్థ్యానికి పరీక్ష
హిందువులతో పాటు బౌద్ధులు, జైనులు, బోన్ సంప్రదాయాన్ని అనుసరించే వారికి కూడా కైలాస్ పవిత్రమైన పర్వతం. అందుకే ఇక్కడి పరిక్రమను ఆధ్యాత్మికంగా ఎంతో ముఖ్యమైనదిగా భావిస్తారు.
అయితే ఈ పవిత్ర యాత్రను పూర్తి చేయాలంటే భక్తితో పాటు శారీరక సిద్ధత, ఎత్తైన ప్రాంతాల్లో ప్రయాణించే సామర్థ్యం, వాతావరణ పరిస్థితులపై అవగాహన కూడా అవసరం.
