వాతావరణ మార్పులు ప్రపంచవ్యాప్తంగా తీవ్ర ప్రభావం చూపుతున్నాయి. పసిఫిక్ మహాసముద్రంలోని మధ్య, తూర్పు ప్రాంతాల ఉపరితల జలాల ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే పెరగడంవల్ల ఏర్పడే ఈ పరిస్థితి ప్రపంచవ్యాప్తంగా వర్షపాతం, ఉష్ణోగ్రతలు, వ్యవసాయంపై ప్రభావం చూపుతుంది. భారతదేశంలో దక్షిణ పశ్చిమ రుతుపవనాలపై ఎల్నినో ప్రభావం ఎక్కువగా కనిపిస్తుండగా, తెలంగాణ రాష్ట్రం కూడా దీని ప్రభావానికి అతీతం కాదు. తెలంగాణలో వ్యవసాయం ప్రధానంగా వర్షాధారంగా కొనసాగుతోంది. వరి, పత్తి, మొక్కజొన్న, సోయాబీన్, కందులు వంటి పంటలు సకాలంలో కురిసే వర్షాలపై ఆధారపడి ఉంటాయి. ఎల్నినో ప్రభావంతో వర్షాలు ఆలస్యంగా ప్రారంభమవడం, తక్కువగా కురవడం లేదా అసమానంగా పడడం వంటి పరిస్థితులు ఏర్పడే అవకాశం ఉంటుంది. దీంతో రైతులు విత్తనాలు వేసిన తర్వాత మొలకలు దెబ్బతినడం, పంట దిగుబడి తగ్గడం వంటి సమస్యలను ఎదుర్కొనే పరిస్థితి ఏర్పడుతుంది.
ఎల్నినో ప్రభావం కేవలం వ్యవసాయానికే పరిమితం కాదు. రాష్ట్రంలో ఉష్ణోగ్రతలు సాధారణం కంటే ఎక్కువగా నమోదయ్యే అవకాశం ఉంటుంది. భూగర్భ జలాల మట్టం పడిపోవడం, చెరువులు, రిజర్వాయర్లలో నీటినిల్వలు తగ్గడం, తాగునీటి సమస్యలు ఉత్పన్నం కావడం వంటి పరిణామాలు చోటుచేసుకోవచ్చు. విద్యుత్ అవసరం పెరగడం, పశువులకు మేత, తాగునీటి కొరత ఏర్పడడం కూడా దీనికి అనుబంధ ప్రభావాలే. వ్యవసాయ రంగంలో ముందస్తు ప్రణాళిక అత్యంత కీలకం. వాతావరణ శాఖ సూచనలను అనుసరించడం, తక్కువ నీటితో సాగుచేయగల పంటలను ఎంచుకోవడం, నీటి సంరక్షణ చర్యలు చేపట్టడం, సూక్ష్మసేద్య పద్ధతులను ప్రోత్సహించడం వంటి చర్యలు నష్టాలను కొంతవరకు తగ్గించగలవు. రైతులకు సకాలంలో శాస్త్రీయ సలహాలు, నాణ్యమైన విత్తనాలు, పంటల బీమా, ఆర్థిక సహాయం అందించడం ప్రభుత్వ బాధ్యత. వ్యవసాయం పూర్తిగా ప్రకృతిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే శాస్త్రీయ సూచనలు, వాతావరణ అంచనాలు, సరైన పంటల ఎంపికతో ప్రకృతి విపత్తుల వల్ల కలిగే నష్టాలను గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. ఎల్నినో ప్రభావాన్ని ముందుగానే అంచనావేసి సాగు ప్రణాళిక రూపొందించుకున్న రైతులే ఈ సవాలును విజయవంతంగా ఎదుర్కోగలరు. కాబట్టి ప్రతి రైతు అప్రమత్తంగా వ్యవహరిస్తూ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా పంటల సాగు చేపట్టడం నేటి అవసరం. ఎల్నినో ఒక సహజ వాతావరణ ప్రక్రియ అయినప్పటికీ, దాని ప్రభావాన్ని తగ్గించడం మన చేతుల్లోనే ఉంది.
శాస్త్రీయ వ్యవసాయం, నీటి సంరక్షణ, వాతావరణ హెచ్చరికలను పాటించడం, ప్రభుత్వ ముందస్తు చర్యలు కలిసి పనిచేస్తే తెలంగాణ రాష్ట్రం ఎల్నినో సవాళ్లను సమర్థంగా ఎదుర్కోగలదు. వాతావరణ మార్పుల యుగంలో శాస్త్రీయ అవగాహనే రైతులకు, సమాజానికి నిజమైన రక్షణగా నిలుస్తుంది. వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగు - కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల చర్యలు దేశవ్యాప్తంగా వాతావరణ మార్పులు వ్యవసాయ రంగానికి పెను సవాలుగా మారుతున్నాయి. ముఖ్యంగా ఎల్నినో ప్రభావం, అనిశ్చిత వర్షపాతం, అధిక ఉష్ణోగ్రతలు, భూగర్భ జలాల తగ్గుదల కారణంగా సాంప్రదాయ పంటల సాగు అనేక ప్రాంతాల్లో ప్రమాదంలో పడుతోంది. ఇలాంటి పరిస్థితుల్లో రైతులను ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగువైపు మళ్లించడం కేంద్ర, రాష్ట్ర ప్రభుత్వాల ప్రధాన లక్ష్యంగా మారింది. తెలంగాణ వంటి వర్షాధార రాష్ట్రాల్లో ఈ చర్యలు మరింత ప్రాధాన్యం సంతరించుకున్నాయి. వ్యవసాయ రంగాన్ని వాతావరణ మార్పులకు అనుగుణంగా మార్చేందుకు కేంద్ర ప్రభుత్వం పలు పథకాలను అమలు చేస్తోంది. నేషనల్ ఫుడ్ సెక్యూరిటీ మిషన్ ద్వారా పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాల సాగును ప్రోత్సహిస్తూ నాణ్యమైన విత్తనాలు, శిక్షణ, ప్రదర్శన క్షేత్రాలను ఏర్పాటు చేస్తోంది. ప్రధానమంత్రి కృషి సించాయీ యోజన కింద డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ వంటి సూక్ష్మ నీటిపారుదల పద్ధతులకు సబ్సిడీ అందించి తక్కువ నీటితో ఎక్కువ దిగుబడి సాధించేలా రైతులను ప్రోత్సహిస్తోంది. రాష్ట్రీయ కృషి వికాస్ యోజన ద్వారా రాష్ట్రాలకు ఆర్థిక సహాయం అందిస్తూ స్థానిక అవసరాలకు అనుగుణంగా పంటల ప్రణాళికలను అమలు చేసే అవకాశాన్ని కల్పిస్తోంది. అలాగే ప్రకృతి వైపరీత్యాల వల్ల పంట నష్టపోయిన రైతులకు పీఎం ఫసల్ బీమా యోజన ద్వారా బీమా రక్షణ అందిస్తోంది.
తెలంగాణ ప్రభుత్వం కూడా మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులను దృష్టిలో ఉంచుకొని ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగుకు ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. ప్రతి వ్యవసాయ సీజన్కు జిల్లా, మండలాల వారీగా పంటల ప్రణాళిక రూపొందిస్తూ రైతులకు తగిన సూచనలు అందిస్తోంది. వరికి బదులుగా పప్పుధాన్యాలు, నూనెగింజలు, చిరుధాన్యాలు, తక్కువ నీటితో సాగు చేయగల పంటల వైపు రైతులను ప్రోత్సహిస్తోంది. వ్యవసాయ శాఖ అధికారులు గ్రామాల్లో అవగాహన కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తూ శాస్త్రీయ సాగు పద్ధతులను వివరిస్తున్నారు. నాణ్యమైన విత్తనాలను సబ్సిడీపై అందించడం, సూక్ష్మ నీటిపారుదల పరికరాల వినియోగాన్ని ప్రోత్సహించడం, వ్యవసాయ యాంత్రీకరణకు ఆర్థిక సహాయం అందించడం, రైతు వేదికల ద్వారా సాంకేతిక సలహాలు ఇవ్వడం వంటి చర్యలను రాష్ట్ర ప్రభుత్వం కొనసాగిస్తోంది. రైతు బంధు ద్వారా సాగు పెట్టుబడి సహాయం, రైతు బీమా ద్వారా రైతు కుటుంబాలకు భద్రత కల్పించడం కూడా రైతులకు ఆర్థికంగా తోడ్పడుతున్నాయి. అంతేకాకుండా వాతావరణ పరిస్థితులకు అనుగుణంగా వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాలు, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు, వ్యవసాయ శాఖ సంయుక్తంగా రైతులకు పంటల ఎంపిక, తేమ సంరక్షణ, పురుగు-తెగుళ్ల నివారణ, నీటి యాజమాన్యంపై శిక్షణ కార్యక్రమాలు నిర్వహిస్తున్నాయి. డిజిటల్ వేదికల ద్వారా వాతావరణ హెచ్చరికలు, వ్యవసాయ సూచనలు కూడా రైతులకు చేరవేస్తున్నారు. అయితే కేవలం ప్రభుత్వ పథకాలు మాత్రమే సరిపోవు. రైతులు కూడా మారుతున్న వాతావరణ పరిస్థితులను అర్థం చేసుకొని శాస్త్రీయ సూచనలను పాటించాలి. ప్రాంతానుకూలమైన పంటలను ఎంచుకోవడం, నీటిని పొదుపుగా వినియోగించడం, తక్కువ కాలంలో పండే రకాలను సాగు చేయడం వంటి చర్యలు అవసరం. వాతావరణ మార్పులు భవిష్యత్ వ్యవసాయానికి పెద్ద సవాలుగా నిలుస్తున్న ఈ సమయంలో ప్రత్యామ్నాయ పంటల సాగు ఒక అవసరంగా మారింది. రైతులు వాతావరణ శాఖ సూచనలను ఎప్పటికప్పుడు గమనిస్తూ సాగు ప్రణాళిక రూపొందించాలి. అధిక నీరు అవసరమయ్యే పంటలకు బదులుగా తక్కువ నీటితో పెరిగే ప్రత్యామ్నాయ పంటలను ఎంచుకోవాలి.
డ్రిప్, స్ప్రింక్లర్ వంటి సూక్ష్మ నీటిపారుదల పద్ధతులను ఉపయోగించడం, వర్షపు నీటిని పొలాల్లోనే నిల్వ చేసే చర్యలు చేపట్టడం, నేలలో తేమను కాపాడే సాగు పద్ధతులను అనుసరించడం అవసరం. వ్యవసాయ శాఖ, కృషి విజ్ఞాన కేంద్రాలు, వ్యవసాయ విశ్వవిద్యాలయాల సూచనలను పాటించడం ద్వారా నష్టాలను గణనీయంగా తగ్గించుకోవచ్చు. పరిశ్రమలు, వ్యాపార సంస్థలు నీటి వినియోగాన్ని తగ్గించే సాంకేతికతను అవలంబించాలి. పునర్వినియోగ నీటిని ఉపయోగించడం, పచ్చదనం పెంచడం, కాలుష్య నియంత్రణ చర్యలను కట్టుదిట్టంగా అమలు చేయడం ద్వారా పర్యావరణ పరిరక్షణలో భాగస్వాములు కావాలి. సాధారణ ప్రజలు కూడా ఇంటి స్థాయిలో నీటిని పొదుపుగా వినియోగించడం, చెట్లను నాటడం, ప్లాస్టిక్ వినియోగాన్ని తగ్గించడం, విద్యుత్ను ఆదా చేయడం, స్థానిక సంస్థలు చేపట్టే పర్యావరణ కార్యక్రమాల్లో పాల్గొనడం వంటి చిన్నచిన్న చర్యలతో పెద్ద మార్పుకు నాంది పలకవచ్చు. రైతు పొలంలో నీటిని కాపాడితే దేశానికి ఆహార భద్రత లభిస్తుంది. విద్యార్థి ఒక మొక్కను పెంచితే పర్యావరణానికి రక్షణ లభిస్తుంది. ప్రతి కుటుంబం ఒక చుక్క నీటిని ఆదా చేస్తే భవిష్యత్ తరాలకు నీటి భద్రత లభిస్తుంది. ప్రకృతిని కాపాడటం అంటే మన భవిష్యత్తును కాపాడటమే. అందుకే ‘ఎల్నినోను ఎదుర్కోవాలంటే ప్రభుత్వం ఒక్కటే కాదు.. ప్రజల భాగస్వామ్యమే విజయానికి అసలైన మార్గం’ అనే విషయాన్ని ప్రతి ఒక్కరూ గుర్తించి, నేటి నుంచే బాధ్యతాయుతంగా వ్యవహరించాలి. అదే రాబోయే తరాలకు మనం అందించే గొప్ప వారసత్వం.
జి లక్ష్మణ్కుమార్
96766 47807
