ఇరాన్తో దౌత్యపరమైన పరిష్కారం సాధించే అవకాశాలపై ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని బెంజమిన్ నెతన్యాహు తీవ్ర అనుమానాలు వ్యక్తం చేశారు. ఇరాన్ను పాలిస్తున్న వారితో ఎలాంటి ఒప్పందం కుదరదని ఆయన అన్నారు.
అమెరికా అధ్యక్షుడు డొనాల్డ్ ట్రంప్తో ఇటీవల జరిగిన సమావేశంలో ఇరాన్తో దౌత్య చర్చల అవకాశంపై మాట్లాడినట్లు నెతన్యాహు వెల్లడించారు. అయితే ప్రస్తుత ఇరాన్ నాయకత్వంతో ఒప్పందం సాధ్యమవుతుందని తాను నమ్మడం లేదని ఆయన స్పష్టం చేశారు. ఈ వ్యాఖ్యలను మంగళవారం ఆక్రమిత వెస్ట్ బ్యాంక్లోని ఒక ఇజ్రాయెలీ సెటిల్మెంట్లో జరిగిన కార్యక్రమంలో చేశారు.
ఇరాన్తో చర్చల విషయంలో నెతన్యాహు చాలాకాలంగా అనుమానాస్పద వైఖరినే కొనసాగిస్తున్నారు. 2015లో అప్పటి అమెరికా అధ్యక్షుడు బరాక్ ఒబామా హయాంలో కుదిరిన ఇరాన్ అణు ఒప్పందాన్ని కూడా ఆయన తీవ్రంగా వ్యతిరేకించారు.
అయితే ట్రంప్ ఇరాన్తో దౌత్య మార్గం ద్వారా పరిష్కారం కోసం ప్రయత్నిస్తున్న సమయంలో నెతన్యాహు అమెరికా అధ్యక్షుడిని బహిరంగంగా విమర్శించకుండా జాగ్రత్తగా వ్యవహరించారు. తాజా వ్యాఖ్యలు మాత్రం ఇరాన్తో చర్చలపై ఆయన వైఖరి ఎంత కఠినంగా ఉందో మరోసారి వెల్లడించాయి.
ఇదే సమయంలో ఇరాన్పై అమెరికా ఆర్థిక ఒత్తిడిని మరింత పెంచుతున్న విధానాన్ని నెతన్యాహు ప్రశంసించారు. ట్రంప్ చేపట్టిన కొత్త ఆర్థిక చర్యలను ఆయన బలంగా సమర్థించారు.
ట్రంప్ ఇటీవల ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థను దెబ్బతీయడమే లక్ష్యంగా కొత్త ఆంక్షలు, ఆర్థిక చర్యలను ప్రకటించారు. దీనిని ఆయన “ఆర్థిక D-Day”గా అభివర్ణించారు. ఇప్పటికే అనేక సంవత్సరాలుగా ఆంక్షలను ఎదుర్కొంటున్న ఇరాన్ ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఈ చర్యలు మరింత ఒత్తిడి తీసుకురావడం లక్ష్యంగా పెట్టుకున్నాయి.
నెతన్యాహు ప్రకారం, ఇరాన్పై నేరుగా ఒత్తిడి తీసుకురావడంతో పాటు ఆ దేశ ప్రభుత్వానికి సహాయం చేసే సంస్థలు, వ్యక్తులు లేదా ఇతర వర్గాలపై కూడా ఆంక్షలను కఠినతరం చేయాలని ట్రంప్ నిర్ణయించారు. ఇరాన్ పాలక వ్యవస్థకు ఆర్థికంగా మద్దతు ఇచ్చేవారిపై ఒత్తిడి పెంచడం కీలకమని నెతన్యాహు పేర్కొన్నారు.
ఇరాన్పై సైనిక చర్యకు సంబంధించి కూడా ఇజ్రాయెల్ వైఖరి కఠినంగానే ఉంది. ఇరాన్ మరోసారి ఇజ్రాయెల్పై దాడి చేస్తే, గతంలో ఎదుర్కొన్న దానికంటే మరింత తీవ్రంగా ప్రతిస్పందిస్తామని నెతన్యాహు హెచ్చరించారు.
నెతన్యాహు గతంలోనే ఇరాన్పై అమెరికా సైనిక చర్యకు మద్దతు ఇస్తూ వచ్చారు. ఇరాన్ ప్రభుత్వం హిజ్బొల్లా, హమాస్ వంటి ఇజ్రాయెల్ వ్యతిరేక సాయుధ సంస్థలకు మద్దతు ఇస్తోందని ఇజ్రాయెల్ ఆరోపిస్తోంది. ఈ అంశం ఇరాన్-ఇజ్రాయెల్ మధ్య ఉద్రిక్తతలకు ప్రధాన కారణాల్లో ఒకటిగా కొనసాగుతోంది.
ఇటీవలి పరిణామాలతో ఇరాన్-అమెరికా సంబంధాల్లో దౌత్య ప్రయత్నాలు, ఆర్థిక ఆంక్షలు, సైనిక బెదిరింపులు ఒకేసారి కొనసాగుతున్నాయి. ఒకవైపు ట్రంప్ ఇరాన్పై ఆర్థిక ఒత్తిడిని పెంచుతుండగా, మరోవైపు పూర్తి స్థాయి యుద్ధానికి తిరిగి వెళ్లడంపై ఆయనలో కొంత వెనుకంజ కనిపిస్తోందని నివేదికలు పేర్కొంటున్నాయి.
ఈ పరిస్థితిలో నెతన్యాహు వ్యాఖ్యలు ఇరాన్తో దౌత్య చర్చలకు ఇజ్రాయెల్ నాయకత్వం ఎంత తక్కువ అవకాశాన్ని చూస్తుందో తెలియజేస్తున్నాయి.
ఇరాన్తో ఏదైనా భవిష్యత్ ఒప్పందం కుదరాలంటే అణు కార్యక్రమం, ఆంక్షలు, ప్రాంతీయ భద్రత, ఇరాన్ మద్దతు ఇస్తున్న సాయుధ సంస్థలు వంటి అనేక అంశాలపై ఇరు పక్షాల మధ్య అవగాహన అవసరం ఉంటుంది. అయితే ప్రస్తుతం ఇరు దేశాల మధ్య ఉన్న తీవ్ర అవిశ్వాసం దౌత్య ప్రక్రియకు పెద్ద సవాలుగా మారింది.
ట్రంప్ ఆర్థిక ఒత్తిడి కార్యక్రమానికి నెతన్యాహు మద్దతు ఇవ్వడం కూడా ఈ పరిణామాల్లో కీలక అంశంగా మారింది. ఇరాన్పై నేరుగా సైనిక చర్యకు బదులుగా ఆర్థిక వ్యవస్థపై ఒత్తిడి పెంచడం ఒక ప్రత్యామ్నాయ మార్గంగా ఆయన అభివర్ణించారు.
మరోవైపు, ఇరాన్పై అమెరికా ఆంక్షలకు మద్దతు ఇచ్చే దేశాలు కూడా పరిణామాల్లో చిక్కుకునే అవకాశం ఉందని ఇరాన్ హెచ్చరిస్తోంది. దీంతో ఆంక్షల ప్రభావం కేవలం అమెరికా-ఇరాన్ సంబంధాలకు మాత్రమే పరిమితం కాకుండా ఇతర దేశాల ఆర్థిక, దౌత్య సంబంధాలపై కూడా ప్రభావం చూపే అవకాశం ఉంది.
ప్రస్తుతం ఇరాన్తో దౌత్య ఒప్పందం సాధ్యం కాదన్న నెతన్యాహు వ్యాఖ్యలు, ట్రంప్ కొత్త ఆర్థిక ఒత్తిడి చర్యలకు ఆయన మద్దతు ఇవ్వడం మధ్యప్రాచ్య సంక్షోభంలో తదుపరి పరిణామాలపై ఆసక్తిని పెంచాయి.
ఇరాన్తో చర్చలకు అవకాశం ఉందా లేదా అన్నది అమెరికా, ఇరాన్ వైఖరిపై ఆధారపడి ఉంటుంది. అయితే ప్రస్తుతానికి ఇజ్రాయెల్ ప్రధాని మాత్రం దౌత్య ఒప్పందం కంటే ఇరాన్పై ఆర్థిక, అవసరమైతే సైనిక ఒత్తిడికే ప్రాధాన్యం ఇస్తున్నట్లు తన తాజా వ్యాఖ్యల ద్వారా స్పష్టం చేశారు.
