పశ్చిమ ఆఫ్రికా దేశమైన నైజర్ రాజధాని నియామేలో శనివారం తెల్లవారుజామున భారీ కాల్పులు, పేలుళ్లతో ఉద్రిక్త పరిస్థితి నెలకొంది. నగరంలోని డియోరి హమాని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, అధ్యక్ష భవనం సమీపంలో కాల్పులు జరిగినట్లు ప్రత్యక్ష సాక్షులు, భద్రతా వర్గాలు వెల్లడించాయి.
ప్రారంభంలో ఈ ఘటనకు కారణం స్పష్టంగా తెలియలేదు. అయితే తరువాత వచ్చిన వివరాల ప్రకారం, ప్రభుత్వంపై అసంతృప్తితో ఉన్న సైనికుల బృందం కీలక ప్రాంతాలపై దాడికి ప్రయత్నించినట్లు అధికారులు తెలిపారు.
విమానాశ్రయం, అధ్యక్ష భవనం వద్ద కాల్పులు
డియోరి హమాని అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం పరిసరాల్లో కాల్పులు వినిపించాయని ప్రత్యక్ష సాక్షులు తెలిపారు. అధ్యక్ష భవనం సమీపంలో కూడా భారీ, నిరంతర కాల్పుల శబ్దాలు వినిపించినట్లు మరో సాక్షి పేర్కొన్నారు.
భద్రతా వర్గాల ప్రకారం, విమానాశ్రయం వద్ద ఉన్న బేస్ 101 అనే కీలక సైనిక స్థావరం కూడా దాడికి లక్ష్యంగా మారింది. ఈ ప్రాంతంలోనే అంతర్జాతీయ విమానాశ్రయం, సైనిక మౌలిక వసతులు ఉన్నాయి.
సైనిక తిరుగుబాటు యత్నమా?
తాజా సమాచారం ప్రకారం, ఈ దాడి వెనుక సైనిక తిరుగుబాటు యత్నం ఉన్నట్లు పలు వర్గాలు పేర్కొన్నాయి.
రాయిటర్స్కు సమాచారం అందించిన వర్గాల ప్రకారం, తిరుగుబాటు చేసిన సైనికులు విమానాశ్రయం, అధ్యక్ష భవనం పరిసరాలు వంటి వ్యూహాత్మక ప్రాంతాలను లక్ష్యంగా చేసుకున్నారు.
అయితే ఘటన జరిగిన ప్రారంభ గంటల్లో దీనిని ఉగ్రదాడిగా కూడా భద్రతా వర్గాలు పేర్కొన్నాయి. ఈ నేపథ్యంలో దాడి వెనుక ఉన్న వ్యక్తులు, వారి ఉద్దేశాలపై పూర్తి స్పష్టత రావడానికి దర్యాప్తు అవసరం ఉంది.
భద్రతా బలగాల ప్రతిఘటన
దాడి నేపథ్యంలో నైజర్ భద్రతా బలగాలు రంగంలోకి దిగాయి. తిరుగుబాటుదారులపై చర్యలు చేపట్టి కీలక ప్రాంతాల్లో నియంత్రణను తిరిగి సాధించేందుకు ప్రయత్నించాయి.
నైజర్ రక్షణ మంత్రి జనరల్ సలిఫౌ మోడీ ప్రకారం, ప్రభుత్వానికి విధేయంగా ఉన్న బలగాలు పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకునేందుకు చర్యలు చేపట్టాయి. కొందరు దాడిదారులు నిర్వీర్యమయ్యారని, మరికొందరు పారిపోయినట్లు భద్రతా వర్గాలు తెలిపాయి.
అయితే కొన్ని నివేదికల ప్రకారం బేస్ 101 వద్ద పరిస్థితి కొంతకాలం వరకు పూర్తిగా స్థిరపడలేదు. దీంతో రాజధానిలో భద్రతా బలగాల మోహరింపు కొనసాగింది.
ప్రభుత్వ ప్రసార వ్యవస్థలపై ప్రభావం
ఈ ఘటన సమయంలో నైజర్ ప్రభుత్వ రేడియో, టెలివిజన్ ప్రసారాలు కొంతకాలం నిలిచిపోయినట్లు నివేదికలు తెలిపాయి.
కీలక ప్రభుత్వ సంస్థలు, సైనిక స్థావరాలపై దాడులు జరుగుతున్న సమయంలో ప్రసార వ్యవస్థలు పనిచేయకపోవడం పరిస్థితి తీవ్రతపై మరిన్ని అనుమానాలకు దారితీసింది.
అయితే ప్రభుత్వం ప్రజలు ప్రశాంతంగా ఉండాలని కోరుతూ భద్రతా బలగాలు పరిస్థితిని ఎదుర్కొంటున్నాయని ప్రకటించింది.
నైజర్లో ఇప్పటికే సైనిక పాలన
నైజర్లో ప్రస్తుతం సైనిక ప్రభుత్వం అధికారంలో ఉంది. 2023 జూలైలో జరిగిన సైనిక తిరుగుబాటులో అప్పటి అధ్యక్షుడు మహమ్మద్ బజౌమ్ను తొలగించి జనరల్ అబ్దురహమానే టియాని అధికారంలోకి వచ్చారు.
ఆ తర్వాత నైజర్ పశ్చిమ దేశాలతో ఉన్న సాంప్రదాయ సంబంధాలను తగ్గించుకుని రష్యాతో సంబంధాలను బలోపేతం చేసుకుంది. పొరుగున ఉన్న మాలి, బుర్కినా ఫాసోలతో కలిసి అలయన్స్ ఆఫ్ సహెల్ స్టేట్స్ (AES)లో భాగమైంది.
ఉగ్రవాద ముప్పు కూడా కొనసాగుతోంది
సైనిక ప్రభుత్వం అధికారంలోకి వచ్చిన తర్వాత భద్రతను మెరుగుపరుస్తామని హామీ ఇచ్చినప్పటికీ, నైజర్లో ఇస్లామిక్ స్టేట్, అల్ఖైదాతో అనుబంధం ఉన్న సాయుధ గ్రూపుల దాడులు కొనసాగుతున్నాయి.
నైజర్ మాత్రమే కాకుండా మాలి, బుర్కినా ఫాసో కూడా సహెల్ ప్రాంతంలో ఇలాంటి ఉగ్రవాద సంస్థలతో పోరాడుతున్నాయి.
ఈ ఏడాది నియామే విమానాశ్రయం పరిసరాల్లో కూడా దాడులు జరిగాయి. దీంతో తాజా కాల్పుల ఘటన భద్రతా పరిస్థితిపై మరింత ఆందోళన పెంచింది.
ప్రభుత్వానికి కొత్త సవాలు
2023లో అధికారంలోకి వచ్చిన జనరల్ టియాని ప్రభుత్వం దేశ భద్రతను మెరుగుపరచడాన్ని ప్రధాన లక్ష్యంగా ప్రకటించింది. అయితే నిరంతర ఉగ్రదాడులు, సైనిక నష్టాలు, అంతర్గత అసంతృప్తి ప్రభుత్వానికి సవాలుగా మారాయి.
తాజా తిరుగుబాటు యత్నం నిజంగా సైనిక అసంతృప్తి నుంచి పుట్టిందని నిర్ధారణ అయితే, అది టియాని ప్రభుత్వానికి తీవ్రమైన రాజకీయ, భద్రతా సవాలుగా మారే అవకాశం ఉంది.
యురేనియం రంగంపై కూడా వివాదం
నైజర్ ప్రపంచంలోని ముఖ్యమైన యురేనియం ఉత్పత్తిదారుల్లో ఒకటి. సైనిక ప్రభుత్వం పశ్చిమ దేశాలతో సంబంధాలను తగ్గించిన నేపథ్యంలో దేశంలోని యురేనియం రంగంపై ప్రభుత్వ నియంత్రణను పెంచుతోంది.
ఇటీవల ఫ్రెంచ్ కంపెనీ ఒరానో, కెనడాకు చెందిన గోవీఎక్స్కు గతంలో ఉన్న కొన్ని యురేనియం అనుమతులను ప్రభుత్వ ఆధీనంలోని సంస్థలకు కేటాయించినట్లు నివేదికలు పేర్కొన్నాయి.
పరిస్థితి పూర్తిగా స్థిరపడిందా?
ప్రభుత్వం, భద్రతా వర్గాలు పరిస్థితిని అదుపులోకి తీసుకున్నట్లు ప్రకటించినప్పటికీ, కొన్ని నివేదికలు బేస్ 101 ప్రాంతంలో పరిస్థితి కొంతకాలం వరకు అస్థిరంగానే ఉన్నట్లు పేర్కొన్నాయి.
తిరుగుబాటుదారుల సంఖ్య, వారి డిమాండ్లు, వారు ఏ సైనిక యూనిట్లకు చెందినవారు అనే అంశాలపై పూర్తి వివరాలు వెంటనే వెల్లడికాలేదు.
అంతర్జాతీయంగా ఆసక్తి
నైజర్లో చోటుచేసుకున్న తాజా పరిణామాన్ని ఆఫ్రికా సహెల్ ప్రాంతంలోని విస్తృత రాజకీయ అస్థిరత నేపథ్యంలో అంతర్జాతీయంగా గమనిస్తున్నారు.
మాలి, బుర్కినా ఫాసో, నైజర్లలో వరుస సైనిక తిరుగుబాట్లు, పశ్చిమ దేశాలతో సంబంధాల మార్పు, రష్యాతో పెరుగుతున్న సహకారం ఇప్పటికే ప్రాంతీయ భౌగోళిక రాజకీయాలను మార్చాయి.
నియామేలో తాజా సైనిక ఉద్రిక్తత ఈ పరిణామాలకు మరో పొరను జోడించింది.
Conclusion
నైజర్ రాజధాని నియామేలో విమానాశ్రయం, అధ్యక్ష భవనం సమీపంలో భారీ కాల్పులు, పేలుళ్లు చోటుచేసుకోవడం దేశంలో భద్రతా పరిస్థితిపై మరోసారి ఆందోళన కలిగించింది. ప్రారంభంలో దాడి స్వరూపం స్పష్టంగా లేకపోయినా, తరువాతి వివరాలు ఇది సైనిక తిరుగుబాటు యత్నం కావచ్చని సూచిస్తున్నాయి.
ప్రభుత్వానికి విధేయంగా ఉన్న బలగాలు పరిస్థితిని అదుపులోకి తెచ్చేందుకు చర్యలు చేపట్టాయి. అయితే తిరుగుబాటు వెనుక ఉన్న కారణాలు, పాల్గొన్న సైనికుల సంఖ్య, తదుపరి పరిణామాలపై పూర్తి వివరాలు ఇంకా వెలువడాల్సి ఉంది.
2023 సైనిక తిరుగుబాటు తర్వాత ఇప్పటికే రాజకీయంగా, భద్రతాపరంగా అస్థిరంగా ఉన్న నైజర్కు తాజా ఘటన మరో కీలక సవాలుగా మారింది.
