“గురుర్బ్రహ్మా గురుర్విష్ణుః గురుర్దేవో మహేశ్వరః..”
భారతీయ సంస్కృతిలో గురువుకు ఇచ్చే స్థానం ఎంత గొప్పదో ఈ ఒక్క శ్లోకమే చెబుతుంది. మన జీవితంలో తల్లిదండ్రుల తర్వాత సరైన మార్గాన్ని చూపించేది గురువే. పాఠాలు చెప్పడం మాత్రమే కాదు.. మనలోని అజ్ఞానాన్ని తొలగించి, మనలో దాగి ఉన్న సామర్థ్యాన్ని గుర్తించి, సరైన దిశగా నడిపించేవారే గురువులు.
ప్రతి సంవత్సరం సెప్టెంబర్ 5న భారతదేశంలో ఉపాధ్యాయ దినోత్సవం (Teachers’ Day) జరుపుకుంటాం. భారత మాజీ రాష్ట్రపతి, తత్వవేత్త డాక్టర్ సర్వేపల్లి రాధాకృష్ణన్ జయంతిని పురస్కరించుకుని ఈ రోజును టీచర్స్ డేగా నిర్వహిస్తున్నారు.
అసలు “గురువు అంటే ఎవరు?”
గురువు ఎందుకు అంత ప్రత్యేకమైన వ్యక్తి?
మాట్లాడకుండానే శిష్యులకు జ్ఞానాన్ని అందించగలరా?
ఈ ప్రశ్నలకు సమాధానం చెప్పే ఓ ఆసక్తికరమైన ఆధ్యాత్మిక కథ ఉంది. అదే గురు తత్వం గొప్పతనాన్ని వివరించే కథ. ఇంతకీ ఆ కథ ఏంటి? తెలుసుకుందాం..
నలుగురు వృద్ధులు.. నాలుగు ప్రశ్నలు
చాలా కాలం క్రితం నలుగురు వృద్ధులు తమ జీవితాలకు సంబంధించిన ప్రశ్నలకు సమాధానాల కోసం అన్వేషిస్తూ ప్రయాణం సాగించారు.
వారిలో మొదటి వ్యక్తి తీవ్ర దుస్థితిలో ఉన్నాడు. తన సమస్యల నుంచి ఎలా బయటపడాలో తెలుసుకోవాలనుకున్నాడు.
రెండో వ్యక్తి జీవితంలో మరింత పురోగతి, విజయం సాధించాలని కోరుకున్నాడు. అందుకు సరైన మార్గం ఏమిటో తెలుసుకోవాలనుకున్నాడు.
మూడో వ్యక్తి మాత్రం “అసలు జీవితానికి అర్థం ఏమిటి?” అనే ప్రశ్నకు సమాధానం వెతుకుతున్నాడు.
నాలుగో వ్యక్తికి అప్పటికే ఎంతో జ్ఞానం ఉంది. అయినప్పటికీ తనలో ఏదో లోటు ఉందనే భావన అతడిని వెంటాడుతూనే ఉంది. అసలు తనకు ఏం కావాలో అతడికే అర్థం కాలేదు.
తమ ప్రశ్నలకు సమాధానాల కోసం వెతుకుతున్న ఆ నలుగురూ చివరకు ఓ మర్రిచెట్టు ఉన్న ప్రదేశానికి చేరుకున్నారు.
అక్కడ ఓ యువకుడు ప్రశాంతంగా.. పెద్ద చిరునవ్వుతో కూర్చుని ఉన్నాడు.
ఆ యువకుడిని చూడగానే.. “మన ప్రశ్నలకు సమాధానం ఇతడి దగ్గరే ఉంది” అనే భావన ఆ నలుగురిలోనూ కలిగింది.
వారంతా అతడి దగ్గర కూర్చున్నారు.
కానీ.. ఆశ్చర్యంగా ఆ యువకుడు ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడలేదు!
అయినా కొంతసేపటికే ఆ నలుగురికీ తాము వెతుకుతున్న సమాధానాలు లభించాయని అర్థమైంది.
మాటలు లేకుండానే జ్ఞానం అందింది.. ప్రశ్నలు అడగకుండానే సమాధానాలు దొరికాయి.
ఈ సంఘటననే గురు పరంపర ప్రారంభానికి ప్రతీకగా ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో చెబుతారు. ఆ నలుగురు వృద్ధులు అనంతరం గురువులుగా మారారని ఈ కథ తెలియజేస్తుంది.
ఎవరి సమస్యకు ఎలాంటి పరిష్కారం?
ఈ కథలో ప్రతి వ్యక్తి అన్వేషణకు ఒక ప్రత్యేకమైన అర్థం ఉంది.
మొదటి వ్యక్తి తన దుస్థితి నుంచి బయటపడ్డాడు.
రెండో వ్యక్తి సమృద్ధి, సంతోషాన్ని పొందాడు.
మూడో వ్యక్తి తన జీవితానికి సంబంధించిన అన్వేషణకు ముగింపు పొందాడు.
నాలుగో వ్యక్తి మాత్రం అప్పటికే ఎంతో జ్ఞానం ఉన్నప్పటికీ.. దాన్ని తన అంతరంగంతో అనుసంధానించుకోవడానికి గురువు అవసరమైంది.
అంటే.. గురువు మనకు సమాధానాలను ఇవ్వడం మాత్రమే కాదు.. మనలోనే ఉన్న సమాధానాలను మనం గుర్తించేలా చేస్తాడు.
ఇదే ఈ కథ చెప్పే అసలు సందేశం.
మౌనంతోనే బోధించిన ఆదిగురువు!
ఈ కథలో అత్యంత ఆసక్తికరమైన అంశం.. గురువు ఒక్క మాట కూడా మాట్లాడకుండా శిష్యులకు జ్ఞానాన్ని అందించడం.
భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో దక్షిణామూర్తిని ఆదిగురువుగా భావిస్తారు. ఆయన మౌనం ద్వారానే పరబ్రహ్మ తత్వాన్ని బోధిస్తారనే విశ్వాసం ఉంది.
ఆదిశంకరాచార్యులకు ఆపాదించబడే “మౌన వ్యాఖ్యా ప్రకటిత పరబ్రహ్మ తత్వం యువానం” అనే ప్రసిద్ధ స్తోత్ర భావన కూడా గురువు మౌన బోధనలోని గొప్పతనాన్ని వివరిస్తుంది.
కొన్ని సందర్భాల్లో మాటలకంటే మౌనమే గొప్ప బోధనగా మారుతుంది. గురువు మనలో ఆలోచనను రేకెత్తిస్తాడు.. మనల్ని మనం ప్రశ్నించుకునేలా చేస్తాడు.. చివరకు సమాధానాన్ని మనలోనే కనుగొనేలా చేస్తాడు.
మర్రిచెట్టు ఎందుకు?
ఈ కథలో కనిపించే మర్రిచెట్టు కూడా ఓ గొప్ప ప్రతీకగా భావిస్తారు.
మర్రిచెట్టు అనుకూల పరిస్థితుల కోసం ఎదురుచూడదు. కొద్దిపాటి మట్టి, నీటితో కూడా తన వృద్ధిని కొనసాగిస్తుంది. పెరిగిన తర్వాత తనకేమీ ఆశించకుండా ఇతరులకు నీడను అందిస్తుంది.
అదే విధంగా గురువు కూడా తన జ్ఞానాన్ని ఇతరులకు పంచుతాడు.
విద్యార్థుల జీవితాల్లోని అజ్ఞానం, భయం, ఒంటరితనం, నిస్సహాయత వంటి భావాలను తొలగించి.. వారిని స్వాతంత్య్రం, ఆత్మవిశ్వాసం వైపు నడిపిస్తాడు.
అందుకే ఈ కథలో మర్రిచెట్టు గురు తత్వానికి ప్రతీకగా నిలుస్తుంది.
‘గురు’ అనే పదానికి అసలు అర్థం ఏమిటి?
ఆధ్యాత్మికంగా ‘గురు’ అనే పదానికి ఎంతో లోతైన అర్థం ఉంది.
‘గు’ అంటే చీకటి.. ‘రు’ అంటే దాన్ని తొలగించేవాడు అనే భావనను సంప్రదాయంగా వివరిస్తారు.
అంటే.. అజ్ఞానం అనే చీకటిని తొలగించి, జ్ఞానం అనే వెలుగును చూపించేవాడే గురువు.
మనకు ఏ దారి ఎంచుకోవాలో తెలియని సమయంలో సరైన మార్గాన్ని చూపించేవారు గురువులు.
అందుకే గురువు కేవలం తరగతి గదిలో పాఠాలు చెప్పే వ్యక్తి కాదు.
మన జీవితాన్ని మార్చే మార్గదర్శి.
వృద్ధులుగా శిష్యులు.. యువకుడిగా గురువు ఎందుకు?
ఈ కథలో మరో ఆసక్తికరమైన ప్రతీక ఉంది.
శిష్యులు వృద్ధులుగా.. గురువు మాత్రం యువకుడిగా కనిపిస్తాడు.
దీనికి కూడా ఆధ్యాత్మికంగా ఓ అర్థం ఉందని చెబుతారు.
ప్రపంచంలో ఏదో ఒకటి కోసం నిరంతరం అన్వేషిస్తూ.. కోరికలు, సందేహాలు, భయాలతో మనసు అలసిపోతుంది. అందుకే శిష్యులను వృద్ధులుగా చూపిస్తారు.
కానీ.. జ్ఞానం, ఆత్మతత్వం మాత్రం ఎప్పటికీ యవ్వనంగానే ఉంటాయి.
అందుకే గురువును యువకుడిగా చూపించడం ద్వారా నిత్యమైన జ్ఞానానికి వయసు ఉండదనే భావనను ఈ కథ తెలియజేస్తుంది.
గురువు.. మనలోని వెలుగును చూపించే వ్యక్తి
మన జీవితంలో ఎన్నో గురువులు ఎదురవుతారు.
పాఠశాలలో పాఠాలు చెప్పిన టీచర్ కావచ్చు..
కాలేజీలో మార్గనిర్దేశం చేసిన లెక్చరర్ కావచ్చు..
వృత్తిలో ఎదగడానికి సలహా ఇచ్చిన వ్యక్తి కావచ్చు..
లేదా మన జీవితంలో ఒక్క మాటతో దిశ మార్చిన ఎవరైనా కావచ్చు..
వారి ప్రభావం మన జీవితంపై ఎంతో ఉంటుంది.
గురువు మన చేతిని పట్టుకుని జీవితమంతా నడిపించడు.. కానీ మనం ఒంటరిగా నడవడానికి అవసరమైన ధైర్యాన్ని ఇస్తాడు.
అదే గురువు గొప్పతనం.
గురువులందరికీ హృదయపూర్వక శుభాకాంక్షలు
సెప్టెంబర్ 5.. కేవలం టీచర్స్ డే మాత్రమే కాదు.
మన జీవితాన్ని తీర్చిదిద్దిన ప్రతి గురువును గుర్తుచేసుకునే రోజు.
మనకు జ్ఞానాన్ని అందించి..
సరైన మార్గంలో నడిపించి..
మన సామర్థ్యాన్ని మనకే పరిచయం చేసి..
మంచి మనిషిగా ఎదగడానికి స్ఫూర్తినిచ్చిన ప్రతి గురువుకూ..
హృదయపూర్వక ఉపాధ్యాయ దినోత్సవ శుభాకాంక్షలు!
గురువు చూపిన దారిలో నడిచిన ప్రతి అడుగూ.. మన విజయానికి ఓ మెట్టు.
