రక్షణ తయారీలో భారత్ కొత్త రికార్డు
భారత్ రక్షణ తయారీ రంగంలో మరో కీలక మైలురాయిని చేరుకుంది. దేశ వార్షిక రక్షణ ఉత్పత్తి 2025-26 ఆర్థిక సంవత్సరంలో రూ.1.78 లక్షల కోట్లకు చేరింది. ఇది ఇప్పటివరకు నమోదైన అత్యధిక వార్షిక రక్షణ ఉత్పత్తి అని రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ వెల్లడించింది.
రక్షణ మంత్రి రాజ్నాథ్ సింగ్ ఈ పెరుగుదలను దేశ రక్షణ పారిశ్రామిక వ్యవస్థ విస్తరిస్తున్నదానికి సూచికగా అభివర్ణించారు. ప్రభుత్వ విధాన మద్దతు, కొత్త కార్యక్రమాలు, ప్రైవేట్ రంగం పెరుగుతున్న భాగస్వామ్యం, ఎగుమతుల విస్తరణ ఈ వృద్ధికి దోహదం చేస్తున్నాయని ఆయన పేర్కొన్నారు.
ఏడాదిలోనే 15.6 శాతం వృద్ధి
2024-25 ఆర్థిక సంవత్సరంలో దేశ రక్షణ ఉత్పత్తి రూ.1.54 లక్షల కోట్లుగా ఉంది. 2025-26లో ఇది రూ.1.78 లక్షల కోట్లకు చేరడంతో ఒక్క ఏడాదిలో 15.6 శాతం వృద్ధి నమోదైంది.
ఇంకా ఐదేళ్ల కాలాన్ని పరిశీలిస్తే వృద్ధి మరింత స్పష్టంగా కనిపిస్తుంది. 2020-21లో రక్షణ ఉత్పత్తి రూ.84,643 కోట్లుగా ఉండగా, 2025-26 నాటికి అది 110 శాతం పెరిగింది.
అదే సమయంలో 2013-14లో దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి రూ.43,746 కోట్లుగా ఉండేది. దానితో పోలిస్తే తాజా ఉత్పత్తి దాదాపు నాలుగు రెట్లు ఎక్కువ.
ప్రభుత్వ రంగం ఆధిపత్యం.. ప్రైవేట్ రంగం వాటా పెరుగుతోంది
దేశ రక్షణ ఉత్పత్తిలో ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు ఇప్పటికీ ప్రధాన పాత్ర పోషిస్తున్నాయి. 2025-26లో డిఫెన్స్ పబ్లిక్ సెక్టార్ అండర్టేకింగ్స్ (DPSUs), ఇతర ప్రభుత్వ రంగ సంస్థలు కలిపి మొత్తం ఉత్పత్తిలో సుమారు 76 శాతం వాటాను కలిగి ఉన్నాయి.
అయితే ప్రైవేట్ రంగం కూడా వేగంగా విస్తరిస్తోంది. 2024-25లో 22 శాతంగా ఉన్న ప్రైవేట్ రంగ వాటా 2025-26లో 24 శాతానికి చేరింది. ప్రైవేట్ రంగ ఉత్పత్తి విలువ దాదాపు రూ.42,000 కోట్లకు చేరడం కూడా రికార్డే.
ఈ మార్పు భారత రక్షణ తయారీ వ్యవస్థలో ప్రభుత్వ సంస్థలతో పాటు ప్రైవేట్ కంపెనీలు, MSMEలు, స్టార్టప్లు మరింత కీలక పాత్ర పోషిస్తున్నాయని సూచిస్తోంది.
రక్షణ ఎగుమతుల్లోనూ రికార్డు
దేశీయ రక్షణ తయారీ పెరుగుదల ప్రభావం ఎగుమతులపైనా కనిపించింది. 2025-26లో భారత్ రక్షణ ఎగుమతులు రూ.38,424 కోట్లకు చేరాయి. ఇది కూడా దేశ చరిత్రలో అత్యధిక స్థాయి.
దేశంలో తయారవుతున్న రక్షణ పరికరాలకు అంతర్జాతీయ మార్కెట్లలో డిమాండ్ పెరుగుతుండటం భారత రక్షణ పరిశ్రమకు మరో కీలక అవకాశంగా మారుతోంది.
ఆత్మనిర్భర్ భారత్పై దృష్టి
దేశీయ రక్షణ తయారీని పెంచడంలో ఆత్మనిర్భర్ భారత్ విధానానికి కేంద్ర ప్రభుత్వం ప్రాధాన్యం ఇస్తోంది. విదేశాల నుంచి దిగుమతులపై ఆధారపడటాన్ని తగ్గించి, దేశంలోనే ఆయుధాలు, రక్షణ పరికరాలు, సాంకేతిక పరిజ్ఞానాన్ని అభివృద్ధి చేయడమే ఈ ప్రయత్నాల ప్రధాన లక్ష్యం.
ఇందులో భాగంగా స్వదేశీకరణ జాబితాలు, దేశీయ కొనుగోళ్లకు ప్రాధాన్యం, పరిశ్రమలకు ప్రోత్సాహకాలు, రక్షణ పరిశోధనకు మద్దతు వంటి చర్యలు చేపట్టారు.
స్వదేశీకరణకు పెరుగుతున్న ప్రాధాన్యం
రక్షణ ఉత్పత్తి పెరగడంతో పాటు సైనిక అవసరాలకు దేశీయంగా పరికరాలను తయారు చేయడంపై కూడా దృష్టి పెరిగింది.
రక్షణ మంత్రిత్వ శాఖ ప్రకారం, గత కొన్నేళ్లలో వేలాది రక్షణ వస్తువులను దేశీయంగా తయారు చేసే దిశగా చర్యలు చేపట్టారు. స్వదేశీకరణ ప్రక్రియలో DPSUలు, MSMEలు, స్టార్టప్లు, పరిశోధనా సంస్థల భాగస్వామ్యం పెరుగుతోంది.
భవిష్యత్ లక్ష్యం రూ.3 లక్షల కోట్లు
రక్షణ ఉత్పత్తి ప్రస్తుతం రూ.1.78 లక్షల కోట్లకు చేరుకున్నప్పటికీ ప్రభుత్వం ఇక్కడితో ఆగే ఉద్దేశంలో లేదు.
2026లో రాజ్నాథ్ సింగ్ వెల్లడించిన లక్ష్యాల ప్రకారం, దేశ రక్షణ ఉత్పత్తిని 2029 నాటికి రూ.3 లక్షల కోట్లకు, రక్షణ ఎగుమతులను రూ.50,000 కోట్లకు తీసుకెళ్లాలని ప్రభుత్వం లక్ష్యంగా పెట్టుకుంది.
ఇది సాధించాలంటే దేశీయ తయారీ సామర్థ్యాన్ని మరింత విస్తరించడంతో పాటు ప్రైవేట్ రంగ పెట్టుబడులు, పరిశోధన, అధునాతన సాంకేతికత, ఎగుమతి సామర్థ్యాలను పెంచాల్సి ఉంటుంది.
రక్షణ రంగంలో మారుతున్న భారత్ పాత్ర
దేశీయ రక్షణ ఉత్పత్తి పెరుగుదల కేవలం తయారీ విలువ పెరగడానికే పరిమితం కాదు. ఇది భారత్ తన రక్షణ అవసరాలను దేశీయ పరిశ్రమతో ఎంతవరకు తీర్చుకోగలదన్న దానిపైనా ప్రభావం చూపుతుంది.
రక్షణ తయారీ, స్వదేశీకరణ, ఎగుమతులు, ప్రైవేట్ రంగ భాగస్వామ్యం సమాంతరంగా పెరిగితే భారత్ ప్రపంచ రక్షణ తయారీ మార్కెట్లో మరింత బలమైన స్థానాన్ని సంపాదించే అవకాశం ఉంది.
రూ.1.78 లక్షల కోట్ల రికార్డు ఈ మార్పుకు ఒక ముఖ్యమైన మైలురాయిగా నిలిచింది.
